julbaz.mediamonitoring.am

Իշխանության համար հարգանքի տուրք մատուցելն ու այդ մասին խոսելը դառնում է խիստ «վտանգավոր». հանկարծ ադրբեջանցիները չջղայնանան:

Գրել է ՀՀԿ ԳՄ անդամ Տիգրան Աբրահամյանը։

«Պաշտպանության նախարարի ուրախ-զվարթ տեսանյութերն ես նայում՝ զորամասեր, դիրքեր է գնում:

Երևի նոր են պարզել, որ այդ ամենն իրենց պարտականությունն է, այլ ոչ թե նոր բարեփոխում կամ տեխնոլոգիական լուծում:

Բայց այլ բանի համար գրեցի: Ի՞նչ արժեք ունի կամ որքանո՞վ են անկեղծ այդ շփումները սպայակազմի, շարքային անձնակազմի, առհասարակ դիրքապահների հետ, եթե այդ նույն մարդիկ տեսնում են, գիտեն ձեր վերաբերմունքը հայրենիքի պաշտպանի, մեր նահատակների նկատմամբ:

Ձեզ թվում է, որ բանակում, զինծառայողների շրջանում հարց չի առաջանում, թե ինչու է իրենց վերադաս հրամանատարությունը, ԳՇ պետը, նախարարն անտեսում սրանից 4 տարի առաջ ՀՀ նկատմամբ ագրեսիան ու դրա հետևանքով զոհված իրենց համածառայակիցներին, հայրենակիցներին:

224 մարդ է զոհվել 2022-ի սեպտեմբերյան հարձակման հետևանքով. այդ մարդիկ նահատակվել են հայրենիքը պաշտպանելիս, իսկ պաշտպանության նախարարն ու ԳՇ պետը չտեսնելու, չլսելու տալով՝ անարգում են մեր սուրբ նահատակների հիշատակը:

Իրենց ղեկավարն էլ, նույն օրը, հեծանվավազք է կազմակերպում, անհոգ դեմքով ժպտում, ուտում-խմում ու կյանքը վայելում:

Իրենց բանակը, զինծառայողները միայն պետք են քարոզարշավների համար, զորահանդես անելու և շարքի առաջ կանգնելու կադրեր ստանալու համար, իսկ երբ թեման հասնում է նահատակությանը, հարգանքի տուրք մատուցելն ու այդ մասին խոսելը դառնում է խիստ «վտանգավոր». հանկարծ ադրբեջանցիները չջղայնանան:

Փառք մեր նվիրյալներին,

հավերժ փառք մեր նահատակներին»:

Երեկ՝ սեպտեմբերի 14-ին, վրաերթ-ավտովթար է տեղի ունեցել Սյունիքի մարզում։ Ժամը 10։30-ի սահմաններում Տանձավեր բնակավայրի վարչական տարածքում 32-ամյա Արայիկ Օ․-ն կայանել է իր ավտոմեքենան և իջել մեքենայից, որի ժամանակ 26-ամյա Հայկ Հ․-ն իր վարած «Opel Astra» մակնիշի ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել Արայիկ Օ․-ին, բախվել բետոնե պատնեշին և կողաշրջված հայտնվել ջրատարում։

Ինչպես հայտնում է ֆոտոլրագրող Գագիկ Շամշյանը, վրաերթի ենթարկվածը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է «Կապան» բժշկական կենտրոն։

Դեպքի փաստով քննչական վարչությունում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։

Մանրամասները՝ սկզբնաղբյուրում:

ՀՀԿ ԳՄ անդամ Էդուարդ Շարմազանովը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է․

«Սերգեյ Պողոսյան՝ իսկական մարտիկ ֆուտբոլային դաշտում ու իրական ավագ ընկեր կյանքում։

Այսօր կյանքից հեռացավ անպարտելի Արարարատ 73-ի լեգենդ Սերգեյ Պողոսյանը…
մեր սիրելի Լազովիչը։

Նա Արարատ -73-ի մարտիկն էր, չէր վախենում պայքարից ու վնասվածքներից։
Ոսկե դուբլի տարում նա հաղթական «Արարատ»-ի կազմում անցկացրեց 29 խաղ ու խփեց 3 գոլ։ Իսկ Կիևի Դինամոյի հետ գավաթային եզրափակիչ խաղում հենց նրա ու Նիկոլայ Ղազարյանի դաշտ մտնելը բեկեց խաղը։

Հայկական ֆուտբոլի նվիրյալ Սերգեյ Պողոսյանի մասին շատերը գիտեն ու նրա ավանդը հայկական ֆուտբոլի հաղթանակներում անուրանալի է։

Որքան մեծ ֆուտբոլիստ էր Սերգեյ Պողոսյանը,դրանից մի քանի անգամ պարկեշտ ու իրապես լավ Մարդ էր մեր սիրելի Սերգեյ Լազովիչը։

Նրա հետ սեղան նստելը, զրուցելն ու քննարկումներն ուսուցանող էին։ Նա իրապես ուրախանում էր իր բոլոր ընկերների ու պարզապես մեր ազգի հաջողություններով։
Աստված հոգիդ լուսերի մեջ պահը, իմ սիրելի Սերգեյ Լազովիչ ջան»։

Վերջին շրջանում մամուլում և հանրային տիրույթում ակտիվորեն քննարկվում է բանակում զինծառայողների (թե՛ պայմանագրային, թե՛ պարտադիր ժամկետային) ֆինանսական պարտավորությունների, մասնավորապես՝ վարկերի և պարտքերի կուտակման խնդիրը։

Ըստ ԶԼՄ-ների հրապարակումների՝ ֆինանսական ծանր դրությունը, երբեմն նաև ատեստավորման փուլը չհաղթահարելու հետևանքով եկամուտների կտրուկ նվազումը, զինված ուժերում դառնում են սուր հոգեբանական ճնշումների և ողբերգական միջադեպերի (ինքնասպանությունների) պատճառ։

Ըստ մամուլի հրապարակումներիի, Պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը ներքին կարգով հրահանգել է ստուգել զինվորականների վարկային պարտավորությունները։

Պայմանագրային զինծառայողներին հորդորել են (կամավորության հիմունքներով) ներկայացնել իրենց բանկային հաշիվների քաղվածքները՝ ռիսկային խմբերը հայտնաբերելու նպատակով Մեդիա հրապարակումները նշում են, որ այս քայլով նախարարությունը փորձում է կանխել բանակում ոչ մարտական պայմաններում գրանցվող ինքնասպանությունների աճը, որոնց հիմքում հաճախ ընկած է լինում մարդկանց ֆինանսական ծանր վիճակը, խաղային պարտքերը կամ վարկերի կուտակումը։

Հատկանշական է, որ ստեղծված իրավիճակի, ինչպես նաև զինծառայողներից բանկային քաղվածքներ պահանջելու վերաբերյալ տեղեկությունների շուրջ ՀՀ Պաշտպանության նախարարությունը պաշտոնական որևէ պարզաբանում կամ հաղորդագրություն չի տարածել։

Իրավիճակի իրավական և ֆինանսական կարգավորումները հասկանալու նպատակով Oragir.News-ը հարցում էր ուղղել ՀՀ Կենտրոնական բանկին, ինչպես նաև Պաշտպանության նախարարությանը։

Ըստ Կենտրոնական բանկի պարզաբանման՝ ՀՀ-ում վարկավորման գործընթացը կարգավորող օրենսդրությամբ (ՀՀ Քաղաքացիական օրենսգիրք, «Սպառողական կրեդիտավորման մասին», «Բնակարանային հիպոտեկային կրեդիտավորման մասին» օրենքներ և ԿԲ ենթաօրենսդրական ակտեր) ժամկետային կամ պայմանագրային զինծառայողների վարկավորման վերաբերյալ որևէ տեսակի սահմանափակումներ սահմանված չեն։

Վարկ տրամադրող կազմակերպությունները (բանկեր, վարկային կազմակերպություններ, գրավատներ) որոշումները կայացնում են ինքնուրույն՝ ելնելով ռիսկերի կառավարման իրենց սեփական քաղաքականությունից և ներքին ընթացակարգերից։ Հարցմանն ի պատասխան Կենտրոնական բանկը պաշտոնապես հայտնել է. «Զինծառայողներին տրամադրված վարկերի վերաբերյալ Կենտրոնական բանկի կողմից առանձին տեղեկատվություն չի հավաքագրվում»։

Սա նշանակում է, որ ֆինանսական համակարգի կարգավորող մարմինը չի առանձնացնում և չի հաշվառում, թե ընդհանուր վարկային պորտֆելից որքանն է բաժին ընկնում բանակի ներկայացուցիչներին, ինչը գործնականում անհնար է դարձնում պետական մակարդակով զինվորականների ֆինանսական խնդիրների մասշտաբների համապարփակ գնահատումը։

Ամենախնդրահարույցը օնլայն եղանակով արագ միկրովարկերի ձևակերպման հարցն է, որից հաճախ փորձում են օգտվել նաև ժամկետային զինվորները (թեև զորամասերում սմարթֆոնների օգտագործումը կանոնադրությամբ արգելված է)։

ԿԲ-ն նշում է, որ առևտրային բանկերն առաջնորդվում են «ճանաչիր հաճախորդիդ» (KYC) սկզբունքով (հավաքագրելով տվյալներ հաճախորդի գործունեության բնույթի, ծավալների, եկամուտների վերաբերյալ՝ անմիջապես վարկառուից կամ վերջինիս համաձայնությամբ՝ այլ աղբյուրներից)։

Սակայն, կարգավորողը միաժամանակ փաստում է. «Վարկառուի կարգավիճակի վերաբերյալ տեղեկատվության կարևորությունը ուղղակիորեն կախված է վարկատեսակից, վարկատեսակի պայմաններից, վարկ տրամադրողի ռիսկերի կառավարման քաղաքականությունից և ներքին ընթացակարգերի պահանջներից»։

Այս ձևակերպումը ցույց է տալիս, որ փոքր և արագ օնլայն վարկերի դեպքում, որտեղ ռիսկերի ստուգման ընթացակարգերը պարզեցված են, վարկային կազմակերպությունները կարող են առաջնային պլան չմղել հայտատուի՝ ժամկետային զինծառայող լինելու կամ չլինելու փաստը, եթե վերջինս համապատասխանում է համակարգի նվազագույն ավտոմատացված պահանջներին (կամ օգտագործում է մինչ ծառայությունը բացված վարկային գծերը)։

Ստեղծվել է մի իրավիճակ, որտեղ օրենքն ու իրականությունը չեն համընկնում: Զինծառայողն ունի վարկ վերցնելու լիարժեք իրավունք, բանկերն ազատ են՝ ում ուզեն վարկ տալ, իսկ Կենտրոնական բանկը նույնիսկ չի հաշվում, թե որքան պարտք ունեն զինվորականները։

Արդյունքում՝ պարտքերի պատճառով բանակում ծագող բոլոր խնդիրների ու ողբերգությունների դեմ Պաշտպանության նախարարությունը ստիպված է պայքարել մեն-մենակ՝ օգտագործելով միայն իր ներքին հրամաններն ու ստուգումները։

Հավելենք, որ ՀՀ Պաշտպանության նախարարությունը սահմանված ժամկետում անպատասխան է թողել Oragir.News-ի պաշտոնական հարցումը՝ զինծառայողների վարկային բեռի և բանկային քաղվածքների հավաքագրման վերաբերյալ։

Հասմիկ Մովսիսյան

Լուսինե Մկրտչյանը 6-ամյա որդուն ամիսը մի քանի անգամ տանում է ֆուտբոլի մարզումների։ Նրա նման շատ ծնողներ են ֆուտբոլն ընտրել՝ ապահովելու երեխաների ֆիզիկական ակտիվությունը․ մտածել են՝ կմարզվեն, առողջ կլինեն: Բայց Լուսինեն որդու մարզումներին անհանգիստ ու զայրացած է հետևում՝ աչքը հարևան շինհրապարակից բարձրացող փոշու ամպին։ Գրում է Հետքը:

Ավանում Ֆուտբոլի ակադեմիայի խաղադաշտերից մոտ 300 մետր հեռավորության վրա «ՄԼ Մայնինգ» ընկերությունը բազմաբնակարան շենքեր է կառուցում։ Լուսինեն օրեր առաջ տեսանկարահանել է, թե ինչպես է կիսակառույց շենքերից փոշին ջրվեժի նման ցած թափվում։

«Հերիք չի քամի էր, մի հատ էլ երևում էր, թե ոնց են ներսից էդ ամբողջ աղբը, փոշին ներքև լցնում։ Քամի էլ չլինի, թափում են, տարածվում է։ Երևում է, որ ոչ մի կանոն չի պահպանվում։ Ու ներքևում 5-6 տարեկան երեխեք են պարապում, պատկերացնո՞ւմ եք»,- ասում է Լուսինեն։
Տեսանյութը Լուսինեն ուղարկել է կառուցապատող «ՄԼ Մայնինգին», ասել են՝ փոխանցել են համապատասխան բաժնին, կուսումնասիրեն։ Դրանից հետո էլի եղել է տարածքում, փոփոխություն չի նկատել։

«Բոլորն էլ կփաստեն, որ խայտառակ վիճակ է շինարարական ոլորտում։ Մենք էլ տանը ունենք օդի աղտոտվածությունը չափող սարք, թվերով էլ ենք տեսնում, որ չի համապատասխանում ստանդարտներին»,- պատմում է Լուսինեն։

Ինչպե՞ս պիտի կառուցապատողը կանխի օդի աղտոտումը

Քաղաքը շինարարական փոշուց պաշտպանելու համար Երևանի քաղաքապետարանը կառուցապատողներին պարտադրում է բազմաբնակարան շենքեր կառուցելու ընթացքում օգտագործել փոշեկլանիչ ցանցեր, ջրային թնդանոթներ ու փոշեճնշիչ սարքեր: Շինանյութի տեղափոխումն ու պահպանումը պետք է կազմակերպվի անթափանց թաղանթներով, պահեստավորումը՝ փակ տարածքներում կամ ծածկերով: Մայրաքաղաքի փողոցները չաղտոտելու համար էլ մեքենաները տարածքից պետք է դուրս բերվեն հատուկ մետաղական հարթակի վրա լվանալուց հետո: Արտանետումների ծավալը վերահսկելու համար 2023 թվականի սեպտեմբերից շինհրապարակներում պարտադիր պիտի լինեն նաև օդի որակը դիտարկող սարքեր։

Եթե այս նորմերը չեն պահպանվում, մինչև վերջերս գործող սահմանաչափերով կառուցապատողը տուգանվում էր 70-100 հազար դրամի չափով։ Օգոստոսին, օրինակ, շինհրապարակներում պատշաճ կահավորում չունենալու համար 138 արձանագրություն է կազմվել։ Քաղաքապետարանն ընդունում էր, որ տուգանքի այս չափը համադրելի չէ այն ծախսերի հետ, որ կառուցապատողը պիտի կատարի արտանետումները պակասեցնելու համար։ Ստացվում է՝ տուգանվելն ավելի ձեռնտու էր։

Ավելին՝ սկզբնաղբյուր կայքում:

Արցախի մշակութային ժառանգության օմբուդսմեն Հովիկ Ավանեսովը բողոք-դիմում է ներկայացրել Հայաստանի Հանրապետությունում հավատարմագրված դիվանագիտական ներկայացուցչությունների։ Այն ներկայացնում ենք ստորև․

«Մենք՝ ներքոստորագրյալ արցախյան, հայաստանյան և սփյուռքյան հասարակական կազմակերպություններս և գործիչներս, վճռական բողոք ենք հայտնում Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված Արցախի տարածք օտարերկրյա ներկայացուցիչների այցերի և այդ այցերի ընթացքում իրականացվող անթույլատրելի հրապարակային գործողությունների կապակցությամբ։

Նման այցերը չեն կարող դիտարկվել բացառապես որպես մասնավոր, զբոսաշրջային կամ մշակութային միջոցառումներ։ Դրանք իրականացվում են մի տարածքում, որտեղից 2023 թվականի սեպտեմբերին բռնի տեղահանվել է բնիկ հայ բնակչությունը, իսկ հայկական պատմամշակութային ժառանգությունը ենթարկվում է նպատակաուղղված ոչնչացման, փոփոխման, յուրացման և դրա հայկական ինքնության ջնջման։

Առանձնահատուկ մտահոգություն են առաջացնում Ստեփանակերտ, Շուշի, Գանձասար, Դադիվանք և հայկական մշակութային ու հոգևոր ժառանգության այլ վայրեր օտարերկրյա ներկայացուցիչների այցելությունները, որոնք ուղեկցվում են հրապարակային լուսանկարներով և պաշտոնական հայտարարություններով՝ առանց տեղահանված հայ բնակչության վիճակի և նրա մշակութային ժառանգության աղետալի վիճակի պատշաճ գնահատման։

Նման գործողությունները Ադրբեջանի կողմից ակտիվորեն օգտագործվում են՝ միջազգային ճանաչման և ընդունելիության տպավորություն ձևավորելու համար՝ քաղաքական-իրավական Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը ուժի ապօրինի կիրառմամբ և էթնիկ զտմամբ լուծելու քաղաքականության նկատմամբ։

Հիշեցնում ենք, որ 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանը «Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով պարտավորեցրել է Ադրբեջանին ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ՝ հայկական մշակութային ժառանգության նկատմամբ վանդալիզմի և պղծման գործողությունները կանխելու և պատժելու համար, ներառյալ եկեղեցիների, պաշտամունքի վայրերի, հուշարձանների և գերեզմանատների նկատմամբ իրականացվող գործողությունները։ Դատարանի կողմից ՄԱԿ-ի Կանոնադրության 41-րդ հոդվածի հիման վրա կիրառված ժամանակավոր միջոցներն ունեն պարտադիր բնույթ։

Այս համատեքստում հայկական ժառանգության օբյեկտներ այցելելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել համապատասխան միջազգային իրավական պարտավորությունները և դրանց պահպանման համար առկա՝ փաստագրված ռիսկերը։

Վերոգրյալի կապակցությամբ կոչ ենք անում Հայաստանի Հանրապետությունում հավատարմագրված դիվանագիտական ներկայացուցչություններին.

Պատշաճ քաղաքական և իրավական գնահատական տալ իրենց ներկայացուցիչների՝ Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված Արցախի տարածք կատարած այցերին։
Պահանջել տեղեկատվություն նման այցերի նպատակների, ձևաչափի, իրավական և էթիկական հիմքերի վերաբերյալ։

Չմասնակցել այն միջոցառումներին, որոնք կարող են նպաստել Ադրբեջանի՝ Արցախի, նրա ժողովրդի և հայկական մշակութային ժառանգության նկատմամբ իրականացվող հանցավոր քաղաքականության միջազգային լեգիտիմացմանը։

Հայկական մշակութային և կրոնական օբյեկտներ այցելելիս հաշվի առնել դրանց պատմական պատկանելությունը և հայկական ինքնության պահպանման խնդիրները։

Ադրբեջանի իշխանությունների առջև բարձրաձայնել հայկական եկեղեցիների, վանքերի, հուշարձանների, գերեզմանատների, թանգարանների և մշակութային ժառանգության այլ օբյեկտների պահպանության հարցերը։

Պահանջել Ադրբեջանի կողմից ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի սահմանած պարտավորությունների անվերապահ կատարումը, ինչպես նաև ապահովել Արցախի բռնի տեղահանված հայ բնակչության՝ իրենց բնակավայրեր անվտանգ, արժանապատիվ և առանց խտրականության վերադարձի իրավունքի իրականացումը։

Դիվանագիտական և միջազգային համապատասխան հարթակներում հետևողականորեն բարձրաձայնել և պաշտպանել Արցախի բռնի տեղահանված հայ բնակչության՝ իր հայրենիք անվտանգ, արժանապատիվ և առանց նախապայմանների վերադարձի իրավունքը՝ որպես նրա հիմնարար իրավունքների և արդար ու կայուն խաղաղության անբաժանելի բաղադրիչ։

Դիվանագիտական և միջազգային համապատասխան հարթակներում հետևողականորեն պահանջել Ադրբեջանի իշխանություններից ապահովել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անկախ առաքելության անարգել մուտքը Արցախ՝ հայկական մշակութային և կրոնական ժառանգության վիճակը գնահատելու և դրա վերաբերյալ մասնագիտական զեկույց պատրաստելու նպատակով։

Ձեռնպահ մնալ հրապարակային գործողություններից, որոնք կարող են օգտագործվել՝ միջազգային հանրության շրջանում Արցախի բնիկ հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված էթնիկ զտման հետևանքների միջազգային ճանաչման կամ ընդունելիության տպավորություն ստեղծելու, ինչպես նաև բռնի տեղահանված հայ բնակչության վերադարձի իրավունքը շրջանցելու կամ նսեմացնելու համար։

Մենք ակնկալում ենք, որ դիվանագիտական ներկայացուցչությունները պաշտոնապես կքննարկեն սույն դիմումը և անհապաղ կձեռնարկեն համապատասխան դիվանագիտական քայլեր»։

Ռուսաստանը մտադիր է կատարել Հայաստանի հետ կնքված երկկողմ պայմանագրերը՝ կապված ռուսական զորախմբի (այդ թվում՝ Գյումրիում տեղակայված ռազմակայանի) ներկայության հետ, և նմանատիպ մոտեցում է ակնկալում Երևանից։

Այս մասին հայտարարել է ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան։

«Հայաստանում ռուսական զորախմբի ներկայությունը կարգավորվում է համապատասխան երկկողմ պայմանագրերով, և մենք մտադիր ենք պահպանել դրանք։ Մենք նաև ակնկալում ենք, որ պաշտոնական Երևանը նմանատիպ մոտեցում կցուցաբերի»,- Եկատերինբուրգում կայացած ճեպազրույցի ժամանակ ասել է Զախարովան։