Արվեստի շուկայում երբեմն մեկ նկարի համար վճարվող գումարը հասնում է հարյուրավոր միլիոն դոլարների։ Արվեստագետի համբավը, ստեղծագործության հազվադեպությունը, պատմական նշանակությունը և դրա նախկին սեփականատերերի պատմությունը կարող են մեկ կտավը վերածել աշխարհի ամենաթանկարժեք հավաքածուային առարկաներից մեկի։
Աճուրդային վաճառքների պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Լեոնարդո դա Վինչիի, Էնդի Ուորհոլի, Պաբլո Պիկասոյի և Ժան-Միշել Բասկիայի աշխատանքները։
Աշխարհի ամենաթանկ վաճառված նկարները
| # | Նկար | Հեղինակ | Վաճառքի գին | Աճուրդ |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Salvator Mundi | Լեոնարդո դա Վինչի | $450,3 մլն | Christie’s, 2017 |
| 2 | Shot Sage Blue Marilyn | Էնդի Ուորհոլ | $195,04 մլն | Christie’s, 2022 |
| 3 | Les Femmes d’Alger (Version O) | Պաբլո Պիկասո | $179,37 մլն | Christie’s, 2015 |
| 4 | Meules | Կլոդ Մոնե | $110,75 մլն | Sotheby’s, 2019 |
| 5 | Untitled | Ժան-Միշել Բասկիա | $110,49 մլն | Sotheby’s, 2017 |
| 6 | Meules à Giverny | Կլոդ Մոնե | $34,8 մլն | Sotheby’s, 2022 |
| 7 | No. 5, 1948 | Մարկ Ռոթկո | $46,5 մլն | Christie’s, 2012 |
| 8 | Dora Maar au Chat | Պաբլո Պիկասո | $95,2 մլն | Sotheby’s, 2006 |
| 9 | L’empire des lumières | Ռենե Մագրիտ | $79,8 մլն | Christie’s, 2024 |
| 10 | Untitled | Ժան-Միշել Բասկիա | $57,3 մլն | Sotheby’s, 2021 |
Նշում․ աճուրդային շուկայի տարբեր դասակարգումներում ցանկը կարող է փոքր-ինչ տարբերվել՝ կախված նրանից, թե հաշվի են առնվում միայն նկարները, թե արվեստի բոլոր աշխատանքները, ինչպես նաև վճարի և գնորդի հավելավճարի հաշվարկման մեթոդից։
1. Լեոնարդո դա Վինչիի «Salvator Mundi» — $450,3 մլն
Աճուրդում երբևէ վաճառված ամենաթանկարժեք նկարը շարունակում է մնալ «Salvator Mundi» («Աշխարհի փրկիչը»)՝ Լեոնարդո դա Վինչիի անվան հետ կապված աշխատանքը։
2017 թվականի նոյեմբերին Christie’s-ի Նյու Յորքի աճուրդում այն վաճառվեց $450,312,500-ով՝ ներառյալ գնորդի հավելավճարը։ Այդ գործարքը ոչ միայն սահմանեց աճուրդում նկարի վաճառքի համաշխարհային ռեկորդ, այլև ավելի քան կրկնապատկեց նախորդ ռեկորդը։
Կտավը պատկերում է Քրիստոսին՝ աջ ձեռքը օրհնության դիրքում, իսկ ձախում՝ բյուրեղյա գունդ։ Դրա արժեքը մեծապես պայմանավորված է նաև Լեոնարդոյի պահպանված աշխատանքների բացառիկ սակավությամբ։
2. Էնդի Ուորհոլի «Shot Sage Blue Marilyn» — $195,04 մլն
2022 թվականին Christie’s-ի Նյու Յորքի աճուրդում Էնդի Ուորհոլի «Shot Sage Blue Marilyn» աշխատանքը վաճառվեց $195,040,000-ով։
Այն դարձավ աճուրդում վաճառված 20-րդ դարի ամենաթանկ արվեստի գործը և ընդհանուր հաշվարկով երկրորդ ամենաթանկարժեք աշխատանքը՝ զիջելով միայն «Salvator Mundi»-ին։
Մերլին Մոնրոյի դիմանկարը Ուորհոլի ամենահայտնի աշխատանքներից է և համարվում է փոփ-արտի խորհրդանիշներից մեկը։
3. Պաբլո Պիկասոյի «Les Femmes d’Alger (Version O)» — $179,37 մլն
Պիկասոյի «Les Femmes d’Alger (Version O)» կտավը 2015 թվականին Christie’s-ի աճուրդում վաճառվեց մոտ $179,4 մլն-ով։
Այն ժամանակ աշխատանքը սահմանեց նոր ռեկորդ՝ դառնալով աճուրդում երբևէ վաճառված ամենաթանկ նկարը։
Կտավը Պիկասոյի «Les Femmes d’Alger» շարքի վերջին աշխատանքներից է և ստեղծվել է 1955 թվականին։
4. Կլոդ Մոնեի «Meules» — $110,75 մլն
Ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ Կլոդ Մոնեի «Meules» աշխատանքը 2019 թվականին Sotheby’s-ի Նյու Յորքի աճուրդում վաճառվեց $110,7 մլն-ով։
Կտավը պատկանում է Մոնեի հայտնի խոտի դեզերի շարքին։ Դրա վաճառքը դարձավ նկարչի համար նոր աճուրդային ռեկորդ։
5. Ժան-Միշել Բասկիայի «Untitled» — $110,49 մլն
1982 թվականին ստեղծված Բասկիայի «Untitled» աշխատանքը 2017 թվականին Sotheby’s-ում վաճառվեց $110,5 մլն-ով։
Գործարքի արդյունքում Բասկիան դարձավ առաջին ամերիկացի նկարիչը, որի աշխատանքը աճուրդում վաճառվել էր ավելի քան $100 մլն-ով։
Ինչո՞ւ են նկարները հասնում նման գների
Արվեստի շուկայում գինը միայն ստեղծագործության ֆիզիկական չափով կամ նյութերով չի որոշվում։ Արժեքի վրա ազդում են մի շարք գործոններ՝
- նկարչի համաշխարհային հեղինակությունը,
- ստեղծագործության հազվադեպությունը,
- ստեղծման պատմությունը,
- աշխատանքի վիճակը,
- նախկին սեփականատերերը,
- թանգարաններում կամ խոշոր ցուցահանդեսներում ներկայացված լինելը,
- տվյալ նկարչի շուկայական պահանջարկը,
- խոշոր կոլեկցիոներների մրցակցությունը աճուրդում։
Հատկապես բարձր գներ են գրանցում այն աշխատանքները, որոնք համարվում են տվյալ նկարչի ստեղծագործական ժառանգության առանցքային օրինակներ։
Աճուրդային շուկայի հետաքրքիր առանձնահատկությունը
Ամենաթանկ վաճառքների ցանկում նկատելի է, որ գերակշռում են մի քանի խոշոր անուններ՝ Լեոնարդո դա Վինչի, Պաբլո Պիկասո, Կլոդ Մոնե, Էնդի Ուորհոլ և Ժան-Միշել Բասկիա։
Միևնույն ժամանակ, վերջին տարիներին շուկայի ուշադրությունը մեծանում է նաև ժամանակակից և հետպատերազմյան արվեստի նկատմամբ։ 2022 թվականի Ուորհոլի ռեկորդային վաճառքը դրա վառ օրինակն է։ Christie’s-ի տվյալներով՝ «Shot Sage Blue Marilyn»-ը դարձել էր ոչ միայն 20-րդ դարի ամենաթանկ աճուրդային աշխատանքը, այլև ընդհանուր հաշվարկով երկրորդը։
Արվեստը՝ որպես ներդրումային ակտիվ
Թանկարժեք նկարների շուկան վաղուց արդեն միայն արվեստասերների հետաքրքրության շրջանակում չէ։ Խոշոր կոլեկցիոներների և ներդրողների համար բարձրակարգ արվեստը կարող է լինել հարստության պահպանման և դիվերսիֆիկացման միջոց։
Սակայն նման ակտիվների շուկան առանձնանում է բարձր անկանխատեսելիությամբ․ նույն նկարչի տարբեր աշխատանքների գները կարող են էապես տարբերվել, իսկ բարձր գնով ձեռքբերումը չի երաշխավորում հետագա արժեքի աճ։
Ամփոփելով՝ աճուրդային պատմության ամենատպավորիչ գործարքը շարունակում է մնալ «Salvator Mundi»-ի $450,3 մլն վաճառքը։ Իսկ 20-րդ դարի արվեստի շարքում առաջատարը Էնդի Ուորհոլի «Shot Sage Blue Marilyn»-ն է՝ $195,04 մլն արդյունքով։