ԵՐԵՎԱՆ, 28 սեպտեմբերի․ /ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի ֆինանսական օրակարգն այս շաբաթ ձևավորվել է կարգավորող համագործակցության զարգացման, արտարժութային գործառնությունների թվայնացման և կապիտալի շուկայի գործիքների ընդլայնման շուրջ:
Միաժամանակ շարունակվել են փոխգործակցությունը միջազգային ֆինանսական հաստատությունների հետ, առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգի կարգավորումը և տնտեսության ֆինանսավորման նոր ուղղությունների քննարկումը:
- Ֆինանսական կարգավորում. ԿԲ-ն ընդլայնում է միջկարգավորող համագործակցությունը
Հայաստանի Կենտրոնական բանկը և Վրաստանի Ազգային բանկը սեպտեմբերի 22-ին ստորագրել են փոխըմբռնման հուշագիր ֆինանսական համագործակցության ոլորտում:
Փաստաթուղթը նախատեսում է տեղեկատվության փոխանակում ֆինանսական կազմակերպությունների լիցենզավորման և վերահսկողության, շուկայական վարքագծի, սպառողների իրավունքների պաշտպանության, մրցակցության և ճգնաժամերի կառավարման հարցերով:
Համագործակցությունն ընդգրկում է նաև վճարահաշվարկային համակարգերը, արժեթղթերի շուկան, կրիպտոակտիվներով ծառայությունները, ֆինտեխը և դրամավարկային քաղաքականությունը: Հուշագիրը կարող է ձևավորել վերահսկողական տեղեկատվության և փորձի փոխանակման լրացուցիչ ուղի, ներառյալ վճարումների, արժեթղթերի և թվային ֆինանսական ծառայությունների սեգմենտները։
2. Արտարժույթի շուկա. դոլարը մնաց նեղ միջակայքում, եվրոն նվազել է
Հայաստանի արտարժույթի շուկայում սեպտեմբերի 22-ից 25-ն ընկած ժամանակահատվածում դոլարի միջին շուկայական փոխարժեքը տատանվել է 363.46 — 363.52 դրամի սահմաններում:
Նույն ժամանակահատվածում եվրոյի փոխարժեքը նվազել է 416.74-ից մինչև 414.34 դրամ, մինչդեռ ռուսական ռուբլին փոխվել է 4.3092-ից մինչև 4.3127 դրամ:
Այսպիսով, դոլարի և ռուբլու դինամիկան դրամի նկատմամբ նվազագույնն էր. դոլարը՝ պլյուս 0.06 դրամ, ռուբլին՝ պլյուս 0.0035 դրամ, մինչդեռ եվրոյի գծով փոփոխությունների ամպլիտուդն ավելի նկատելի էր՝ մինուս 2.40 դրամ։
Բանկերի և արտարժույթի շուկայի մասնակիցների համար սա կարող է նշանակել դոլարի գծով համեմատաբար կայուն պայմանների պահպանում՝ եվրոպական արժույթի ավելի արտահայտված վերագնահատման պայմաններում։
3. Կապիտալի շուկա. AMX-ում տեղի ունեցավ «ԻԿՕ Մաշիների» պարտատոմսերի ցուցակում
«ԻԿՕ Մաշիների» ՍՊԸ-ի 1.1 մլրդ դրամ ընդհանուր ծավալով պարտատոմսերը սեպտեմբերի 22-ին ցուցակվել են Հայաստանի ֆոնդային բորսայում (AMX): Պարտատոմսերի տեղաբաշխումն իրականացվել է «Կուբ Ինվեսթ» ՓԲԸ-ի միջոցով։ Թողարկումը դարձավ հերթական կորպորատիվ պարտքային գործիքը, որը թույլատրվել է շրջանառության կազմակերպված շուկայում։
Կապիտալի շուկայի համար նոր կորպորատիվ էմիտենտների մուտքը կարող է վկայել դրա պարտքային սեգմենտի հետագա ընդլայնման և հասանելի ներդրումային գործիքների դիվերսիֆիկացման մասին։
4. Ֆինտեխ. գործարկվել է Rate.Trading թվային հարթակը արտարժութային գործառնությունների համար
Rate.am-ը IDBank-ի հետ համատեղ գործարկել են Rate.Trading թվային հարթակը արտարժույթի փոխանակման գործառնությունների համար:
Համաձայն սեպտեմբերի 25-ի հաղորդագրության՝ ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք կարող են հետևել հասանելի փոխարժեքներին, ընտրել պայմաններ կամ առաջարկել սեփական փոխարժեքը. գործառնությունն իրականացվում է բանկի կողմից նշված փոխարժեքով հայտի ընդունման դեպքում:
Հարթակում հասանելի է տասը արժույթ, ծառայությունը ինտեգրված է նաև Idram&IDBank հավելվածին։ Հաճախորդների համար սա կարող է ընդլայնել արտարժութային գործառնությունների կառավարման գործիքակազմը, իսկ ֆինանսական սեկտորի համար արտացոլում է մասնագիտացված թվային ծառայությունների հետագա զարգացումը՝ համընդհանուր բանկային հավելվածներին զուգընթաց։
5. Առողջության ապահովագրություն. համակարգի ընդգրկումը կազմել է 1.8 մլն մարդ
Հայաստանի առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգն ընդգրկում է 1.85 մլն շահառու, իսկ բժշկական կազմակերպություններին և դեղատներին փոխհատուցումների ծավալը գերազանցել է 150 մլրդ դրամը:
Ինչպես սեպտեմբերի 24-ին հայտնել է ՀՀ առողջապահության նախարարի տեղակալ Սամվել Խարազյանը, շուրջ 850 հազար շահառու արդեն օգտվել է համակարգի ծառայություններից, մինչ այժմ ներկայացված բոլոր փոխհատուցումները վճարված են։
Միաժամանակ կառավարությունը ճշգրտել է ապահովագրական կարգավիճակի մասին քաղաքացիներին ծանուցելու կարգը՝ ենթաօրենսդրական կարգավորումը համապատասխանեցնելով «Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» օրենքում նախկինում կատարված փոփոխություններին։
Ֆինանսական համակարգի համար առողջության ապահովագրությամբ ընդգրկման ընդլայնումը կարող է նշանակել պետության, քաղաքացիների, ապահովագրական հիմնադրամի և բժշկական ծառայություններ մատակարարների միջև կանոնավոր դրամական հոսքերի մասշտաբի մեծացում։
6. Միջազգային ֆինանսական հաստատություններ. առանցքում ԱՄՀ-ն է և բիզնեսի ֆինանսավորումը
ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը և Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) հայաստանյան առաքելության ղեկավար Ալեքսանդր Թիմանը սեպտեմբերի 25-ին քննարկել են Stand-By Arrangement պահուստային ծրագրի երկրորդ վերանայման հարցերը, ինչպես նաև մակրոտնտեսական միտումները և հարկաբյուջետային քաղաքականությունը:
Զուգահեռաբար Հայաստանն առաջարկել է ՎԶԵԲ-ին ավելի սերտորեն կապել փոքր և միջին բիզնեսի աջակցության գործիքները երկրի արտահանման ռազմավարության և արդյունաբերական առաջնահերթությունների հետ:
Այդ մասին խոսվել է սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանի և ՎԶԵԲ-ի՝ Թուրքիայի և Կովկասի հարցերով գործադիր տնօրեն Էլիզաբետտա Ֆալչետտիի հանդիպման ժամանակ։
Ֆինանսական շուկայի համար այս ուղղությունները կարող են արտացոլել միջազգային հաստատությունների հետ փոխգործակցության երկու զուգահեռ տարր՝ մակրոֆինանսական կայունության աջակցություն ԱՄՀ ծրագրի միջոցով և մասնավոր հատվածի ֆինանսավորում զարգացման բանկերի գործիքների միջոցով։
7. ԱԶԲ. պահպանվել է գնաճի կանխատեսումը, քննարկվում են նոր նախագծեր
Ասիական զարգացման բանկն անցած շաբաթ հրապարակված Asian Development Outlook սեպտեմբերյան թողարկման մեջ պահպանել է Հայաստանում միջին տարեկան գնաճի կանխատեսումը 2026 թ.-ին 4.2% և 2027 թ.-ին 3.5% մակարդակում՝ նշելով, որ գների դինամիկան ընթացիկ տարվա առաջին յոթ ամիսներին ընդհանուր առմամբ համապատասխանել է իր գնահատականներին։
Միաժամանակ սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ փոխվարչապետ Տիգրան Խաչատրյանը և ԱԶԲ հայաստանյան մշտական առաքելության տնօրեն Լյազիզա Սաբիրովան քննարկել են գործող ծրագրերի ընթացքը և համագործակցության հետագա ուղղությունները, ներառյալ նոր նախագծերի նախապատրաստումը։
ԱԶԲ-ի գնաճային գնահատականների պահպանումը արձանագրում է Հայաստանում գնային միջավայրի ընթացիկ արտաքին գնահատականը, մինչդեռ նոր նախագծերի քննարկումն ընդլայնում է երկրի առանցքային միջազգային ֆինանսական հաստատություններից մեկի հետ համագործակցության օրակարգը։ Ֆինանսական շուկայի համար երկու ուղղություններն էլ կարող են կարևորություն ներկայացնել մակրոտնտեսական ուղենիշների և տնտեսության՝ երկարաժամկետ ինստիտուցիոնալ ֆինանսավորման հասանելիության համատեքստում։
Շաբաթվա արդյունքները
Շաբաթվա ֆինանսական օրակարգն ընդգրկում էր կարգավորող համագործակցությունը, արտարժութային և պարտքային շուկաները, ֆինանսական ծառայությունների թվայնացումը և առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգի զարգացումը:
Շարունակվել է Հայաստանի փոխգործակցությունը միջազգային ֆինանսական հաստատությունների հետ՝ մակրոտնտեսական քաղաքականության և տնտեսության ֆինանսավորման հարցերով։