Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողով է անցկացվում Երևանում։ Լավն այն է, որ ԵՄ երկրների և միջազգային խոշոր կառույցների ղեկավարներն իմացան Հայաստանի տեղը։ Մնաց հասկանան, թե հայ ժողովուրդն ի՞նչ է ուզում, քաղաքակրթական ի՞նչ ընտրություն ունի և կարո՞ղ է զարմացնել ժողովրդավարական աշխարհին իր ստեղծած հրաշքներով։
Եվրոպացիները դատարկ ձեռքով չեն եկել մեր տուն։ Օրեր առաջ Եվրախորհրդարանը բանաձև էր ընդունել Հայաստանի վերաբերյալ, որտեղ անդրադարձ կար նաև մեր ցավոտ հարցերին, մասնավորապես՝ գերիների ազատ արձակմանը, Արցախից բռնի տեղահանվածների իրավունքներին և այլն։ Այս բանաձևն իրապես կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ ցույց է տալիս, որ Բաքվի հակահայ արարքները դատապարտելի են ժողովրդավարական աշխարհի կողմից։ Եվ սա լուրջ ազդեցություն ունեցավ։ Ադրբեջանի Միլլի Մեջլիսը կասեցրեց համագործակցությունը Եվրախորհրդարանի հետ բոլոր ուղղություններով։
Այսպիսով՝ ելակետը պարզ է։ Եվրոպացիները սկզբունքորեն և հետևողականորեն կանգնած են ժողովրդավարական, մարդասիրական արժեքների պաշտպանության դիրքերում։ Եվ սա հույս է արթնացնում, որ ի դեմս ԵՄ երկրների՝ հայ ժողովուրդն ունի դաշնակիցներ իր իրավունքների պաշտպանության հարցում։ Եվ եթե ՀՀ իշխանությունը համարժեք քաղաքականություն վարի, ապա այս աջակցությամբ հնարավոր է իրական արդյունքների հասնել՝ և՛ գերիների ազատ արձակման, և՛ Արցախից բռնի տեղահանված հայերի իրավունքների վերականգնման հարցերում։
Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը կարևոր ազդակ կարող է լինել նաև Հայաստանի անկախության ու ժողովրդավարության պաշտպանության առումով։ ՀՀ իշխանությունները միայն խոսքով են այս դիրքերում։ Իրականում պատկերն այլ է։
Բռնաճնշումները ընդդիմախոսների նկատմամբ չեն դադարում։ Բանտում է դեռ Բագրատ Սրբազանը, որոշ գործիչների ազատությունը սահմանափակված է տնային կալանքով։ Գուցե եվրոպացի գործիչները տեսնեն ընդդիմադիրների բողոքի ցույցերն ու հանդիմանեն Նիկոլ Փաշինյանին։ Եվ գուցե ՀՀ իշխանություններն ամաչեն ու հակաժողովրդավարական, ամոթալի բաներ չանեն այսուհետ։
Երևանում լուրջ ու միջազգային հեղինակություն ունեցող քաղաքական գործիչների ներկայությունը, հնարավոր է, կստիպի ՀՀ իշխանություններին լրջանալ և հանդես գալ ՀՀ անկախության պաշտպանության դիրքերից, դադարել բացահայտ սպասարկել ռուսական շահերը։ Երևանում հավաքված մեծ գործիչներն ուղղակի կամ անուղղակի ներգրավված են Ուկրաինայի անկախության ու իրավունքների պաշտպանության համար մղվող պատերազմում, ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցներ են կիրառում, որոնցից տուժում են նաև իրենք։ Այսօրվա մեր մեծ հյուրերն այս զրկանքներին դիմում են, որ Ուկրաինան անկախ լինի, իսկ Ռուսաստանը կրկին չվերածվի համաշխարհային, հակաքաղաքակրթական չարիքի։
ՀՀ պաշտոնյաները գուցե այսօր այս ամենը կհասկանան, ռուսամետ հայտարարություններ չեն անի և չեն խայտառակի ժողովրդին։ Ավելին՝ լավատեսություն կա, որ խիզախությամբ կլցվեն ու հրապարակավ կխոստանան, որ խորհրդային բռնազավթումից ազատագրված եվրոպական երբեմնի բախտակից երկրների օրինակով՝ առաջիկայում օրակարգ կբերեն ՀՀ-ից ռուսական զորքերի դուրսբերման հարցը, լյուստրացիայի մասին օրենք կընդունեն և կսահմանափակեն ռուսական գործակալների դերը քաղաքականություն որոշելու հարցում։ Ի վերջո՝ կարող են հենց այս օրերին ԵՄ անդամակցության հայտ ներկայացնել կամ նշել կոնկրետ օրը, երբ այդ հայտը կներկայացնեն։
Պակաս կարևոր չէ նաև ընտրություններում ԵՄ աջակցությունը։ Գուցե հաջողվի, որ ռուսներն այս անգամ չկեղծեն ՀՀ ընտրությունները և չձևավորեն ռուսամետ իշխանություն, որի հիմնական խնդիրը ոչ թե ՀՀ առաջընթացն է, այլ ռուսական շահեր սպասարկելը։ Այսինքն՝ հույս կա, որ այս անգամ հայ ժողովուրդը, որի մեծ մասը Մոսկվային չբարեկամ է ընկալում Արցախի բռնազավթումից հետո, կկարողանա իրապես ազգային իշխանություն ձևավորել հունիսի 7-ի ընտրություններով և տուն ուղարկել ռուսամետներին, այդ թվում՝ Նիկոլ Փաշինյանին։
Կարճ ասած՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը ոչ միայն մեծ ոգևորություն, այլև հույսեր է արթնացնում, որ Հայաստանը կդառնա իրապես անկախ ու ժողովրդավարական պետություն, ժողովրդավարական, ազատ աշխարհի մաս, կազատվեն գերիները, կվերականգնվեն Արցախի նկատմամբ մեր իրավունքները, ՔՊ-ականները կդադարեն ատել ժողովրդին, մարդիկ միմյանց կվերաբերվեն սիրով ու հոգատարությամբ, ինչպես եվրոպական նորմալ երկրներում։
Թաթուլ Մկրտչյան