Մեծ Բրիտանիայի յուրայի շրջանի բրածոների ամենանշանակալի մասնավոր հավաքածուներից մեկը վաճառվել է Աբու Դաբիի Բնական պատմության թանգարանին, քանի որ բրիտանական թանգարանները չկարողացան միջոցներ գտնել այն ձեռք բերելու համար։ Բրիտանացի մասնագետները գործարքը երկրի համար կորուստ են անվանել, գրել է The Guardian-ը։
Դորսեթից մասնավոր հավաքորդ Քրիս Մուրի հավաքածուն ներառում է 318 նմուշ՝ այդ թվում իխտիոզավրեր, ձկներ և խեցգետնակերպեր։ Որոշ գտածոներ կարող են պատկանել նախկինում անհայտ տեսակների ներկայացուցիչների։
Սկզբում հավաքածուն առաջարկվել էր ձեռք բերել Լոնդոնի Բնական պատմության թանգարանին և Ուելսի թանգարանին։ The Guardian-ի տվյալներով՝ խոսքը տասնյակ միլիոնավոր ֆունտերի մասին էր, սակայն երկու հաստատություններն էլ հրաժարվել են գնումից՝ ֆինանսավորման բացակայության պատճառով։
Համակարգողներից մեկը հայտնել է, որ բրիտանացի մասնագետները վաղուց էին ցանկանում հավաքածուն պահպանել երկրում, սակայն դրա համար անհրաժեշտ էին զգալի միջոցներ ոչ միայն ձեռքբերման, այլև պահպանման, փաթեթավորման և նմուշների հետ աշխատանքի համար։
«Ո՞ւմ պատասխանատվությունն է ֆինանսավորել մեր ժառանգությունն ու դրա պահպանումը։ Հակառակ դեպքում այն կարող է կորսվել», — նշել է համակարգողը։
Հավաքածուն ստացվել է Ստորին Լիասի շերտերից՝ Լայմ Ռեջիս և Չարմութ շրջաններում, Մեծ Բրիտանիայի հայտնի Յուրայի ափին, որը հարուստ է 200-ից 145 միլիոն տարվա հնություն ունեցող բրածոներով։
Բիրմինգհեմի համալսարանի պալեոկենսաբանության պրոֆեսոր Ռիչարդ Բաթլերը նշել է, որ հավաքածուն ազգային նշանակություն ունի։
«Սա Դորսեթի աշխարհահռչակ Յուրայի ափին երբևէ հավաքված բրածոների ամենակարևոր հավաքածուներից մեկն է։ Հրաշալի կլիներ այս բրածոները տեսնել բրիտանական թանգարանի ցուցադրության մեջ և դրանք հասանելի դարձնել հանրությանը», — ասել է գիտնականը։
Աբու Դաբիի Բնական պատմության թանգարանը հաստատել է հավաքածուի ձեռքբերումը։ Նմուշների մեծ մասն արդեն ցուցադրված է նրա մեզոզոյան պատկերասրահում։
Միևնույն ժամանակ, վաճառքը չէր խախտում բրիտանական օրենսդրությունը։ Մեծ Բրիտանիայում բրածոները, ի տարբերություն մի շարք հնագիտական գտածոների, ինքնաբերաբար չեն համարվում պետական սեփականություն։ Գործող կանոնների համաձայն՝ ամենակարևոր նմուշների սեփականատերերը նախ պետք է դրանք առաջարկեն բրիտանական թանգարաններին, սակայն գործարքի բացակայության դեպքում կարող են գտածոները վաճառել արտասահմանում։
Շտուտգարտի Պետական բնական պատմության թանգարանի փորձագետ Էրին Մաքսվելը վաճառքը Մեծ Բրիտանիայի համար հարված է անվանել, թեև նշել է, որ հավաքածուն հայտնվել է ոչ թե մասնավոր ձեռքերում, այլ հանրային թանգարանում։
«Իմ կարծիքով՝ նման վաճառքը նշանակում է կորուստ Մեծ Բրիտանիայի համար, քանի որ բրածոներն այն տարածաշրջանի և երկրի բնական ու մշակութային ժառանգության մասն են, որտեղ դրանք հայտնաբերվել են», — ասել է Մաքսվելը։
Միևնույն ժամանակ, Չարմութի ափի ժառանգության կենտրոնից պալեոնթոլոգ Ֆիլ Դևիդսոնը նշել է, որ պահպանման վայրից ավելի կարևոր է նմուշների հասանելիությունը գիտական հանրությանը։ Նրա խոսքով՝ բազմաթիվ կարևոր բրածոներ գտնվում են այն երկրներից դուրս, որտեղ հայտնաբերվել են։
Մուրի հավաքածուն արդեն դարձել է Աբու Դաբիի ցուցադրության մի մասը, իսկ մասնագետներն ընդգծում են, որ դրա պահպանումը որպես միասնական հավաքածու գիտնականներին թույլ կտա ուսումնասիրել նմուշները և կատարել դրանց հետագա գիտական ատրիբուցիան։