Մայիսի վերջին Զիմբաբվեի էլիտան հավաքվել էր Հարարեից ոչ հեռու գտնվող արվարձանային պոլո-ակումբում՝ հարսանիք նշելու։ Նման լայնածավալ տոնակատարություն երկիրը դեռ չէր տեսել. փեսայի հայրը՝ նախագահի խորհրդականը և ԱՄՆ-ի պատժամիջոցների տակ գտնվող մագնատը, նորապսակներին նվիրել է 17,5 միլիոն դոլար՝ կանխիկ և անշարժ գույքի տեսքով։
Նախարարները, քաղաքականապես փոխկապակցված գործարարները և նախագահ Էմերսոն Մնանգագվայի որդիները զույգին շռայլել են շքեղ ավտոմեքենաներ, հազվագյուտ անասուններ և հարյուր հազարավոր դոլարներ։ Ընդունելությանը ելույթ է ունեցել նախագահը, իսկ ամերիկյան Boyz II Men R&B խումբն անակնկալ համերգ է տվել, գրում է Bloomberg-ը։
Հարստության և ազդեցության այս ցուցադրական շքերթն ակնառու կերպով ցույց տվեց, թե այսօր ում է պատկանում իրական իշխանությունը հարավաֆրիկյան այս հանրապետությունում։
Նոր էլիտան և «օլիգարխիկ պետությունը»
Ի տարբերություն նախկին առաջնորդ Ռոբերտ Մուգաբեի, որը հեռու էր մնում խոշոր բիզնեսից և ցուցադրական ճոխությունից, նախագահ Էմերսոն Մնանգագվայի օրոք իրավիճակն արմատապես փոխվել է։ Ոսկու և պլատինի գների աճի, ինչպես նաև Զիմբաբվեի՝ Չինաստանի համար լիթիումի առանցքային մատակարար դառնալու ֆոնին, մի խումբ ձեռնարկատերեր պետական գնումների և ամենաեկամտաբեր հանքավայրերին հասանելիության շնորհիվ հսկայական կարողություններ են կուտակել։
Քաղաքական գործիչների ֆինանսավորման շնորհիվ այս գործարարները ամրապնդվել են իշխող կուսակցությունում՝ Զիմբաբվեի աֆրիկյան ազգային միություն—Հայրենասիրական ճակատում (ZANU-PF)։
-
Կուդակաշե Տագվեյրին մտել է կուսակցության բարձրագույն ղեկավարության կազմ՝ նրա առաջնորդներին 300 էլիտար ավտոմեքենա նվիրելով։
-
Ուիկնել Չիվայոն թանկարժեք ավտոմեքենաներ էր բաժանում ընդդիմադիր պատգամավորներին, որոնք համաձայնել էին աջակցել նախագահական ընտրությունների չեղարկմանը։
-
Սքոթ Սակուպվանյան իշխող կուսակցությունից խորհրդարանի պատգամավոր է։
Փորձագետները նշում են, որ կուսակցությունը, որը պատմականորեն հենվում էր ազգային-ազատագրական պայքարի վետերանների վրա, այսօր ֆինանսական կախվածության մեջ է ընկել օլիգարխների նոր դասից։ Լոնդոնի արևելագիտության և աֆրիկագիտության դպրոցի պրոֆեսոր Ստիվեն Չանը տեղի ունեցողը բնութագրել է որպես անցում դեպի «ավտորիտար և օլիգարխիկ միակուսակցական պետություն»։
Ընտրությունների չեղարկում և լիազորությունների երկարաձգում
Մի քանի շաբաթ առաջ երկրի կառավարությունը հասավ իր գլխավոր քաղաքական նպատակին. ուղիղ նախագահական ընտրությունները չեղարկվեցին, իսկ օրենսդրության մեջ մտցվեցին փոփոխություններ, որոնք 83-ամյա Մնանգագվայի լիազորությունների ժամկետը երկարացնում են ևս երկու տարով՝ մինչև 2030 թվականը։ Նոր փոփոխությունները նաև խորհրդարանին իրավունք տվեցին ինքնուրույն ընտրել հաջորդ նախագահին։
Այս որոշումը խոր պառակտում առաջացրեց հասարակության և իշխող կուսակցության ներսում.
-
Երկրի փոխնախագահ Կոնստանցիո Չիվենգան բացահայտորեն քննադատել է օլիգարխներին կուսակցությունը «գնելու» համար և նախազգուշացրել արյունահեղության վտանգի մասին՝ մագնատներին համեմատելով արյունով հագեցած տզերի հետ։
-
Միջազգային վերլուծաբանները չեն բացառում նոր քաղաքական ցնցումների և նույնիսկ ռազմական հեղաշրջման վտանգը։
-
Իրավապաշտպանները հայտնում են բողոքի ակցիաների ճնշման և համաժողովրդական հանրաքվե անցկացնելու պահանջների անտեսման մասին։
Տնտեսական փակուղի
Չնայած հումքային ճյուղերի (լիթիում, ոսկի, ծխախոտ) ծաղկմանը, խոստացված բարեկեցությունն այդպես էլ չեկավ։ Զիմբաբվեն արդեն 26 տարի միջազգային վարկատուների առաջ դեֆոլտի վիճակում է, իսկ բնակչության մեկ քառորդը լքել է երկիրը՝ արտերկրում աշխատանք փնտրելու հույսով։
Փորձագետները նախազգուշացնում են, որ ընտրությունների չեղարկումն ու բիզնեսի սերտաճումը իշխանության հետ վերջնականապես կմեկուսացնեն Զիմբաբվեին միջազգային ասպարեզում՝ սառեցնելով Համաշխարհային բանկի և այլ հաստատությունների օգնության ծրագրերը, որոնք պայմանավորված են ժողովրդավարական բարեփոխումների իրականացմամբ։