Category: Mamul.am

Քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պատմաբան Արմեն Այվազյանի ֆեյսբուքյան գրառումը. «Այսպիսով, ԱՄՆ/Իսրայելի և Իրանի միջև կնքվեց զինադադար՝ Պակիստանի (ըստ վերջին տեղեկությունների, նաև Չինաստանի ետնաբեմային) միջնորդությամբ։ Երկու կողմերը միմյանց ներկայացրել են իրենց պահանջների փաթեթները, որոնց շուրջ էլ երկշաբաթյա ընթացքում պետք է ընթանան բանակցություններ։ Կարևոր է հասկանալ, որ այդ բանակցությունների հիմքը կազմելու է ոչ թե ԱՄՆ-ի ներկայացրած 15-կետանոց փաթեթը, որը Իրանը սկզբունքորեն մերժել է, այլ Իրանի 10-կետանոց ծրագիրը, որն էլ, սակայն, հազիվ թե ընդունելի լինի ԱՄՆ-ի և Իսրայելի համար։
     Նախքան այդ կետերի վերլուծությանը անցնելը, անհրաժեշտ է շատ համառոտ գնահատել տեղի ունեցածը։ Այս պահի դրությամբ ԱՄՆ-ը և Իսրայելը, փաստորեն, չեն հասել իրենց հայտարարած և չհայտարարված գլխավոր նպատակներից և ոչ մեկին.
     • Իրանի կառավարությունն ու ամբողջ պետական համակարգը չեն տապալվել, այլ, ընդհակառակը, զգալիորեն ամրապնդվել են՝ երկրի դեմ ուղղված արտաքին հարձակման և ժողովրդի դեմ իրականացված ռազմական հանցագործությունների բերումով առաջացած աննախադեպ հայրենասիրական ալիքի։
     • Իրանի ներսում սոցիալական բողոքի որևէ լուրջ ալիք չի բարձրացել, իսկ ազգային փոքրամասնությունները չեն ապստամբել կենտրոնական իշխանության դեմ։
     • Իրանի զինված ուժերը չեն քայքայվել կամ կազմալուծվել, այլ ամբողջությամբ պահպանել են իրենց կառավարման համակարգը և ձեռք բերել հույժ կարևոր մարտական փորձ։
     • Իրանի միջուկային ծրագիրը չի ոչնչացվել, իսկ հարստացված ուրանի պաշարները պահպանվում են։
     • Իրանի բալիստիկ հրթիռների արտադրության և կիրառման համակարգը չի խափանվել, այլ, հակառակը, շարունակել է կատարելագործվել և աստիճանաբար բարձրացնել իր արդյունավետությունը։
     Ճիշտ է, Իրանը կրել է զգալի մարդկային և մեծ նյութական կորուստներ, որոնք, սակայն, տեսականորեն հնարավոր է փոխհատուցել՝ նույնիսկ միայն նավթի վաճառքի և Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ վերահսկողության ամրապնդման ու նավթատար լցանավերից տուրք գանձելու միջոցով (ինչը կարող է նույնիսկ ավելի մեծ եկամուտ ապահովել, քան նավթի ուղղակի վաճառքը)։
     Սակայն կա մի կարևոր հանգամանք, որը պետք է հստակ գիտակցել. ՊԱՏԵՐԱԶՄԸ ՉԻ ԱՎԱՐՏՎԵԼ։ ՍԱ ԸՆԴԱՄԵՆԸ ԶԻՆԱԴԱԴԱՐ Է։ ԱՄՆ-ը և Իսրայելը դժվար թե համակերպվեն հզորացող Իրանի հետ։ Ավելին՝ Իսրայելն արդեն հայտարարել է, որ այս զինադադարը չի տարածվում Հեզբոլահի և Լիբանանի դեմ իր գործողությունների վրա՝ հակասելով Պակիստանի միջնորդությամբ ձեռք բերված պայմանավորվածությանը։ Սա, ըստ էության, պայմանավորվածության առաջին խախտումն է։
     Ինչ վերաբերում է Հայաստանին և այսրկովկասյան տարածաշրջանին, ապա կարելի է վստահ ասել, որ Ադրբեջանը, համոզվելով Իրանի հզորության մեջ, առաջիկայում չի համարձակվելու հարձակվել Հայաստանի վրա։ Միաժամանակ, ներկա պայմաններում խոսք լինել անգամ չի կարող Թրիփ/Թրամփի ուղի ծրագրի գործարկման մասին։ Իրանը դա չի հանդուրժի։
     Այժմ ներկայացնում եմ Իրանի 10-կետանոց ծրագրի հիմնական դրույթները.
     1. ԱՄՆ-ի կողմից ագրեսիայից զերծ մնալու պարտավորություն
     -Իրանը պահանջում է հստակ և պաշտոնական երաշխիքներ, որ ԱՄՆ-ը չի դիմի ռազմական գործողությունների։
     2. Հորմուզի նեղուցի վերահսկողություն և անվտանգ նավարկություն
     -Իրանը պահպանում է վերահսկողությունը՝ միաժամանակ առաջարկելով «անվտանգ անցման» մեխանիզմ։
     3. Ուրանի հարստացման իրավունքի ճանաչում
     -Իրանը պնդում է իր միջուկային ծրագրի պահպանման վրա (թեև հնարավոր է որոշակի զիջումներ՝ հարստացման մակարդակի սահմանափակման հարցում, եթե բավարարվեն մյուս պահանջները)։
     4. Բոլոր պատժամիջոցների վերացում
     -Խոսքը վերաբերում է թե՛ ամերիկյան, թե՛ միջազգային բոլոր սահմանափակումների լիակատար վերացմանը։
     5. ՄԱԿ-ի և ՄԱԳԱՏԷ-ի սահմանափակումների դադարեցում
     -Իրանը ձգտում է ազատվել միջուկային ծրագրի նկատմամբ արտաքին վերահսկողության սահմանափակումներից։
     6. Պատերազմական վնասների փոխհատուցում Իրանին
     -Նախատեսվում է ֆինանսական և նյութական փոխհատուցում՝ հավանաբար հատուկ միջազգային կամ ներդրումային մեխանիզմների միջոցով։
     7. ԱՄՆ ռազմական ուժերի դուրսբերում տարածաշրջանից
     -Ներառում է ամերիկյան ռազմաբազաների փակումը և ռազմական ներկայության էական կրճատումը։
     8. Ռազմական գործողությունների լիակատար դադարեցում բոլոր ճակատներում
     -Ներառում է նաև Իրանի դաշնակիցների, հատկապես Հեզբոլահի դեմ գործողությունների դադարեցումը, ինչպես նաև Գազայում պատերազմական գործողությունների ավարտը։
     9. Հրադադար և տարածաշրջանային հակամարտությունների ավարտ
     -Այդ թվում՝ Լիբանան, Իրաք, Եմեն, Գազա և այլ ուղղություններ։
     10. Ընդհանուր դեէսկալացիա և հակամարտության վերջնական ավարտ
     ԻՐԱՆԸ ՇԵՇՏՈՒՄ Է, ՈՐ ԽՈՍՔԸ ՊԵՏՔ Է ԼԻՆԻ ՈՉ ԹԵ ԺԱՄԱՆԱԿԱՎՈՐ, ԱՅԼ ՄՇՏԱԿԱՆ ԽԱՂԱՂՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ»։

«Տեսնելով իշխանության գլխին գտնվող անձի նոպաները, առավոտ-երեկո ուղերձները, հասկանում ենք, որ այս մարդը կորցնում է կառավարումը. քաղաքականությունն ուզում է վերածել խուժան, փողոցային գործընթացի: Նրա բառապաշարը, պահվածքը վկայում է այն վախերի մասին, որն այսօր գոյություն ունի»,- լրագրողների հետ ճեպազրույցում խոսելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մասին, ասել է ընդդիմադիր պատգամավոր Իշխան Սաղաթելյանը: «Այն, որ այդ ջղաձգումների, հիստերիայի արդյունքում ուժայիններին ապօրինի տարբեր հրահանգներ է տալու, ակնհայտ է»,- հավելել է «Հայաստան» խմբակցության անդամը:

Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հայտարարել է, որ հրադադարը ժողովրդի մասնակցության արդյունքն է։

«Հրադադարը, Իրանի կողմից առաջարկված ընդհանուր սկզբունքների ընդունման հիման վրա, դարձել է մեր նահատակ առաջնորդ Խամենեիի թափված արյան, ինչպես նաև ողջ ժողովրդի մասնակցության արդյունքը։ Այսօրվանից սկսած մենք կշարունակենք միասին լինել՝ լինի դա դիվանագիտական ​​ճակատում, պաշտպանության ոլորտում, փողոցներում, թե հանրային ծառայության մեջ»,- գրել է նա X-ում։

«Ինչպե՞ս եք գնահատում նախընտրական իրավիճակը, վերջին շրջանում վարչապետը տարբեր հոլովակներով վիրավորում է իր մրցակիցներին»,- ճեպազրուցի ժամանակ լրագրողը հարց է ուղղել ԱԺ պատգամավոր Հովիկ Աղազարյանին։ «Պարոն վարչապետը շատ բառերի իմաստը լավ չի պատկերացնում։ Կարելի է միլիոնատեր էլ լինել, բայց բոմժ լինել, կարելի է ոչ մի կոպեկ չունենալ՝ շատ ուժեղ մարդ լինել»,- պատասխանել է Աղազարյանը։ «Ինչ-որ իմաստով խուճապային տրամադրություններ են»,- նշել է պատգամավորը։

Ըստ մամուլի հրապարակումների, քրեական վարույթի շրջանակներում ձերբակալել են ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցեր նախկին նախարար Արտեմ Ասատրյանին այն նույն գործի շրջանակներում, ինչ Պետական գույքի կառավարման վարչության նախկին պետ Արման Սահակյանին։

«Լույս» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի տնօրեն Հայկ Այվազյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Իրանը լրջագույն հարված հասցրեց ԱՄՆ համաշխարհային ռեժիմի հեղինակությանը։
     Եվ հարցն այն չէ, թե ով է ավելի շատ ռազմական վնաս հասցրել հակառակորդ կողմին և ինչ զարգացումներ կլինեն առաջիկայում։ Հարցն այն է, որ ԱՄՆ-ը, ով ԽՍՀՄ փլուզումից հետո որևէ գործողություն իրականացնելիս ոչ մեկի կարծիքը հաշվի չի առել և թքած է ունեցել բոլորի կարծիքների վրա, այսօր ստիպված է երրորդ կողմի միջնորդությամբ համաձայնվել հրադադարի Իրանի հետ։
     Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի առևանգումը չար կատակ խաղաց Թրամփի գլխին, ով հայտնվեց էյֆորիայի մեջ՝ հավատալով ԱՄՆ անձեռնմխելիությանը։
     Ցանկացած ռեժիմի փլուզումն սկսվում է իր պարագլխի հեղինակազրկումից և իր գերիշխանությունը կասկածի տակ դրվելուց։
     Փաշինյանն այդպես էլ չի հասկանա, թե ինչու իրեն ընդունեցին Մոսկվայում և ինչու առաջին անգամ Ռուսաստանի Նախագահ Վլադիմիր Պուտինը նման ուղիղ ձևով խոսեց իր հետ։
     Համաշխարհային ամերիկակենտրոն ռեժիմը փլուզվում է։ Սկսվում է հանձնման-ընդունման գործընթացը, որի արդյունքում Հարավային Կովկասն անցնելու է Ռուսաստանի ազդեցության տակ։ Կարծում եմ, որ ՌԴ Նախագահը հենց այդ դիրքերից էր խոսում Փաշինյանի հետ։
     Լավ կլինի, որ հավաքական ընդդիմությունը ևս սկսի հարմարեցնել իր քաղաքական մոտեցումները փոփոխվող իրողություններին և նախաձեռնությունն իր ձեռքը վերցնի։
     Օրերս դրա առաջին դրսևորումը տեսանք Գագիկ Ծառուկյանի կողմից, ով ընտրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց, որ Հայաստանը Ռուսաստանի դաշնակիցն է և չի կարող անցնել նրա թշնամիների կողմը։
     Հ.Գ.
     Աստիճանաբար կարելի է մտածել նաև ԱՄՆ դեսպանատան համար նոր՝ ավելի համեստ տարածք ընտրելու մասին։ ԱՄՆ ներկայիս դեսպանատան տարածքի չափերը չափազանց մեծ են իր նոր կարգավիճակի համար»։

«Նիկոլ Փաշինյանին թվում է, թե ինքը լավ արտաքին քաղաքականություն է վարում։ Իրան թվում ա, թե ինքը կարա Թրամփի մոտ մանևրի, Մակրոնի մոտ մանևրի, Եվրոպայում մանևրի, հետո մանևրի Պուտինի մոտ»,- ճեպազրույցի ժամանակ ասել է ԱԺ պատգամավոր Հովիկ Աղազարյանը՝ պատասխանելով լրագրողի հարցին, թե Նիկոլ Փաշինյանը լավ արտաքին քաղաքականություն է վարո՞ւմ, թե՞ տնտեսական քաղաքականություն։

Լրագրողները ՊԵԿ նախագահ Էդուարդ Հակոբյանին հարց ուղղեցին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Սամվել Կարապետյանին ուղղված հայտարարության վերաբերյալ. «Հարկային մարմիններին արդեն հրահանգ եղե՞լ է հարկային նոր տեռոր սկսելու մասին»,- հարցրին լրագրողները: «Նման հանձնարարական ես չունեմ ու քանի որ առավոտից զբաղված եմ եղել, չեմ էլ լսել նման արտահայտության մասին… Թույլ տվեք չմեկնաբանել»,- ասաց պաշտոնյան:

Լրագրողների հետ զրույցում անդրադառնալով տեղեկատվությանը, ըստ որի՝ ՌԴ-ում մտադիր են չեղարկել «Պռոշյանի կոնյակի գործարանի» լիցենզիան, ՊԵԿ նախագահ Էդուարդ Հակոբյանն ասել է. «Ճիշտն ասած՝ դրա մասին ձեզնից լսեցի, նոր: Միգուցե առավոտից ծանրաբեռնված եմ եղել, չեմ լսել: Կուսումնասիրեմ, հասկանամ՝ ինչ լիցենզիայի դադարեցման մասին է խոսքը»:

Իսրայելի բանակը հայտարարել է, որ զինվորականները դադարեցրել են Իրանի դեմ հարվածները՝ կատարելով երկրի քաղաքական ղեկավարության որոշումը։

«Քաղաքական ղեկավարության հրահանգներին համապատասխան, Իսրայելի պաշտպանության բանակը դադարեցնում է Իրանի դեմ կրակը, գտնվում է բարձր մարտական ​​պատրաստվածության վիճակում և պատրաստ է արձագանքել հրադադարի ցանկացած խախտման»,- ասվում է հայտարարության մեջ: Միևնույն ժամանակ, գերատեսչությունը շեշտել է, որ Լիբանանում «Հեզբոլլահ» խմբավորման դեմ ցամաքային և օդային գործողությունները կշարունակվեն: