Գեղակերտում ելակի բերքահավաքի եռուն շրջան է: Պոլիէթիլենային թաղանթների տակ արդեն հասել է «Ազիան» տեսակի ելակը: Այն տարվա մեջ մեկ ամիս է բերք տալիս, իսկ մյուս՝ «Ալբիոն» սորտը՝ տարվա գրեթե բոլոր ամիսներին՝15-20 օր ընդմիջումներով: Գեղակերտցիների համար ելակի մշակությունն ամենաեկամտաբերն է: Վաճառքի խնդիր չունեն․ բերքն իրացվում է տեղում: Գյուղացիներն ասում են՝ իրենց խնդիրները նվազել են, մշակովի հողերը՝ ավելացել։
Գեղակերտցիներն առավոտյան ժամը 5-ին արդեն դաշտերում են ու պոլիէթիլենային թաղանթների տակից ելակ են հավաքում, կեսօրին հանգստանում, երեկոյան նորից դաշտ գնում: Թաղանթները ցածր են, հավաքելը՝ դժվար, բայց պետք է բերքը ժամանակին հավաքեն, որ ապրանքային տեսքը չկորցնի: Առանց օգնող ուժի հնարավոր չէ՝ ասում է Անահիտ Խաչատրյանը: Նա շտապում էր հարևանի ելակի դաշտ, օրավարձով է աշխատում: Հիմա ելակի «Ազիան» սորտի բերքահավաքն է:
«Օրավարձը ժամը 1000 դրամ է: Ցերեկը 4-5-ից հետո գնում ենք մինչև 8 անց կես, 9-ը մնում ենք, 4000 դրամ ենք ստանում: Էս շոգին ահավոր դժվար է հավաքելը: Մի երկու-երեք անգամ կհավաքեն, ու բերքահավաքն արդեն կվերջանա: Դրանից հետո կլինի «Ալբիոնը»»:
«Ալբիոնը» տարեկան սորտի ելակ է, ասում է, հավաքում են մինչև ձյունը դնելը, գրեթե տարին բոլոր բերք են ունենում: Ելակի մշակությունը եկամտաբեր է: Ելակը տեսակավորում են ու վաճառում՝ 3 կգ-ը սկսած 4500 դրամից մինչև 11000 դրամ: Հավաստիացնում են՝ «Ազիանից» լավ գումար են վաստակում:
«Օգոստոսին սածիլում են, պատկերացրու օգոստոսից մինչև ապրիլ գյուղացին տանջվում է, որ այդ եկամուտը ստանա: «Ազիանն» ավելի թանկ ելակ է: Տարվա բերքից է կախված եկամուտը, ասենք՝ 50-50 է: Օրինակ՝ այս տարի ելակը թանկ է»:
Բացի եղանակային պայմաններից ելակի լավ բերքը կախված է հողերի լավ սնուցումից ու ցանքաշրջանառությունից: Պարարտանյութը թանկացել է՝ 1 պարկը 11000 դրամ է: Ռոզա Սահակյանն ասում է, որ ելակը ոչ թե նույն տեղում, այլ տարբեր հողերում են աճեցնում: Առաջին տարվա սածիլներն ավելի խոշոր բերք են տալիս:
«Կարտոֆիլից հետո ելակ են դնում, ելակից հետո կարտոֆիլ ու այդպես հողը փոխում են: Բերքը հաջորդ տարի ստանում ենք, և ով հնարավորություն ունի, քանդում է ելակի ցանքը, նորն է դնում, իսկ եթե ոչ՝ մնում է, մի ուրիշ տեղ են նոր սածիլներ տնկում: Լինում է տարին մեկ են քանդում, կամ երկու: Նայած թե ինչպես է ստացվում»:
Նույն ցանքատարածքում ելակի հաջորդ տարվա բերքն ավելի մանր է լինում, գինն էլ՝ էժան: Գեղակերտում հիմա ավելի շատ հող է մշակվում, քան տարիներ առաջ: Հողի մշակության հետ կապված խնդիրներն էլ տարիների հետ նվազել են: Գոռ Փիլիպոսյանը 2.2 հա ելակ է մշակում, մի մասը վարձակալել է: Տարածքի մի մասը ոռոգել էր, մյուսում՝ սկսել բերքահավաքը: Ասում է՝ ջուրն ըստ պահանջի ստանում է:
«Հիմնականում ջուրն ինքնահոս է, բայց արտեզյան հորեր էլ կան: Արդեն մի 5-6 տարի կլինի, որ ոռոգման ջրի խնդիր չունենք, իսկ դրանից առաջ միշտ խնդիր էր ոռոգումը: Այն ժամանակ հողերը քիչ էին մշակում, հիմա և՛ առևտրաշրջանառությունն է լավ, և՛ ջրի խնդիր չկա, ու ավելի է հեշտացել հող մշակելը»:
Բերքը տեղում է իրացվում. վերավաճառողները միանգամից տնից են տանում, իրենք վաճառում են գյուղամիջյան մեծածախ առևտրի կետում: Գյուղացիների խոսքով՝ գրեթե բոլոր դժվարությունները մնացել են անցյալում, գյուղն էլ տարեցտարի զարգանում է. խմելու ջուր ունեն, մանկապարտեզը լավ վիճակում է, նոր դպրոց ու խաղահրապարակ է կառուցվում, ճանապարհներն են բարեկարգվում, շաբաթը երկու անգամ աղբահանություն է իրականացվում: Բայց մի խնդրանք ունեն.
«Էս կենտրոնական փողոցի առուներն էն ժամանակ կիսախողովակներով պետք է սարքեին, որ էդ ջուրը տունը չքաշի: Հենց առվով ջուր է գալիս, էդ ջուրը լրիվ շենքի տակն է լցվում: Կենտրոնականի առուն հանեն, մի հատ էլ շնորհքով ասֆալտ անեն, էլ մենք խնդիր չենք ունենա: Մեր գյուղը քաղաքին հավասար զարգանում է»:
Առաջարկում են փոխել նաև խմելու ջրագծերը: Անցած տարիներին գյուղի մի հատվածում այն մասմամբ փոխվել է, ոռոգման նոր կիսախողովակներ են կառուցվել, փողոցն ասֆալտապատվել է: Հիմա սպասում են այդ աշխատանքների շարունակությանը մյուս փողոցներում:
armradio.am
