Category: ABCNews

Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու նկատմամբ Ն․ Փաշինյանի/նույնն է, թե՝ պետական իշխանության/ հարձակումն, ըստ էության, ոչ միայն  ՀՀ Սահմանադրական հիմքերի և իրավական պետության հիմնարար սկզբունքների  գիտակցված  ոտնահարում է, այլև՝  միջազգային պարտավորությունների արհամարհում․ գրել է ԱԺ պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանը։

«Կրկին  և կրկին հաստատենք, որ ՀՀ Սահմանադրությունը, Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիան, ՄԻԵԴ-ի նախադեպային իրավունքը և ԵԱՀԿ միջազգային չափանիշները միասին  ամբողջական իրավական շրջանակ են ձևավորում` պաշտպանելու Հայ Առաքելական եկեղեցու և առհասարակ կրոնական կազմակերպությունների իրավունքները, նրանց ինքնավարությունն ու խղճի ազատությունը։

Այսպես՝

ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ-ը հստակ սահմանում է, որ կրոնական կազմակերպություններն անջատ են պետությունից/հոդված 17 և օժտված են ինքնավարությամբ/հոդված 41/, իսկ 18-րդ հոդվածը հատուկ ճանաչում է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու բացառիկ առաքելությունը հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքում, ազգային մշակույթի զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման գործում։

Աքսեոմատիկ ճշմարտություն է՝ իրավական պետությունում իշխանության որևէ մարմին, ներառյալ` նախագահ կամ վարչապետ, չեն կարող իրենց վերապահել լիազորություններ, որոնք Սահմանադրությամբ իրենց տրված չեն և ուղղված են Եկեղեցու ներքին կառավարմանը կամ հոգևոր ղեկավարության ձևավորմանը։

ԵԿԵՂԵՑՈՒ ՆԵՐՔԻՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔԸ ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ԵՆԹԱԿԱՅՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏ ՉԷ։

Հետևաբար, երբ  պետական պաշտոնյան կամ պետական մարմինը փորձում է եկեղեցու «բարեփոխման» օրակարգ ձևավորել, ազդել Կաթողիկոսի ընտրության, հոգևորականների նշանակման, Եկեղեցու ներքին կառավարման կամ Եկեղեցու կանոնական որոշումների վրա,  ԽՆԴԻՐԸ ԲԱՑԱՀԱՅՈՐԵՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ Է ԵՎ ՈՉ ԻՐԱՎԱԿԱՆ։

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԸ նույնպես պաշտպանում է Եկեղեցու ինքնավարությունը։

Կրոնական համայնքների ինքնավարությունն ու անհատի կրոնի և խղճի ազատությունը պաշտպանված են նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածով և ՄԻԵԴ-ի  նախադեպային մի շարք որոշումներով։

ՄԻԵԴ-ի մոտեցմամբ՝ կրոնական համայնքի ինքնավարությունը ժողովրդավարական հասարակության  կարևոր պայման է, իսկ պետությունը պետք է հանդես գա տվյալ կրոնական համայնքի ներքին կյանքը կազմակերպելու և ղեկավարելու դիրքերից։

Hasan and Chaush v. Bulgaria և Metropolitan Church of Bessarabia and Others v. Moldova, Fernández Martínez v. Spain  գործերով ևս ՄԻԵԴ–ը հաստատել է հետևյալ սկզբունքները՝   պետությունն իր հայեցողությամբ չի կարող որոշել կրոնական համայնքի ղեկավարության կամ ներքին կազմակերպության հարցերը։

ՄԻԵԴ, Մեծ պալատ, 26 հոկտեմբերի 2000 թ., Application no. 30985/96։ Fernández Martínez v. Spain — §127–128

ՄԻԵԴ, Մեծ պալատ, 12 հունիսի 2014 թ., Application no. 56030/07։Metropolitan Church of Bessarabia, §118

ՄԻԵԴ֊ի Մեծ պալատի «Կարոլի Նադն ընդդեմ Հունգարիայի» (Karoly Nady v. Hungary, [GC], 56665/09) վճռով միանշանակ արձանագրվել է, որ «պետական դատարանները» իրավասու չեն քննելու եկեղեցական ներքին կյանքին առնչվող և կանոնական իրավունքով կարգավորվող հարցերը, քանի որ խաթարվում է ինչպես կրոնական կազմակերպությունների ինքնավարությունը, այնպես էլ մարդկանց խղճի ու դավանանքի ազատության իրավունքը։

Ըստ էության, ավելի քան ակնհայտ է  և այս համատեքստում ամբողջությամբ  անօրինական և կամայական Կառավարության  ծրագրով ամրագրված իշխող քաղաքական ուժի նպատակադրումը՝ եկեղեցուն թելադրել–պարտադրել իշխանությանը ցանկալի առաջնորդություն,  ուղղորդել Հայ Առաքելական եկեղեցու ներքին որոշումները։

Այս համատեքստում ԵԱՀԿ չափանիշները ևս ավելի քան հստակ են։

1989թ․ ԵԱՀԿ Վիեննայի եզրափակիչ փաստաթղթի 16.4-րդ կետը ճանաչում  է կրոնական համայնքների  ինքնակազմակերպվելու, ինչպես նաև իրենց հոգևոր և վարչական անձնակազմը սեփական պահանջներին և չափանիշներին համապատասխան ընտրելու նշանակելու  և փոխարինելու իրավունքը։

Կաթողիկոսի ընտրությունը Եկեղեցու ներքին կանոնական գործընթաց է և պետությունը/ քաղաքական իշխանությունւ/ չի կարող  «ընտրել»  կամ «առաջադրել» իր համար ցանկալի Եկեղեցու հոգևոր առաջնորդ կամ   պետական վերահսկողություն իրականացնել «Եկեղեցու բարեփոխման» ուղղությամբ։

Ժողովրդավարական երկրներում իշխանություն և Եկեղեցի հարաբերություններում, իրավականից զատ  գոյություն ունեն նաև  բարոյական «կարմիր գծեր»։

Պետությունը չի կարող՝

• որոշել եկեղեցու հոգևոր ղեկավարին,
• թելադրել Կաթողիկոսի ընտրության արդյունքը,
• միջամտել Եկեղեցու կանոնական իրավասություններին,
• ստեղծել ականորեն «ընդունելի» կամ «անընդունելի» հոգևոր առաջնորդների ցանկ,
• պետական լծակներով փոխել Եկեղեցու ներքին իշխանության հարաբերակցությունը,
• Եկեղեցու ներքին վեճերը լուծել քաղաքական իշխանության միջոցով։

Մեկ անգամ ևս հաստատենք:

Փաշինյանի և նրա հանձնարարությամբ դատական համակարգի արշավը Հայ Առաքելական եկեղեցու և նրա հոգևոր դասի նկատմամբ  պետական իշխանության սահմանադրական ինքնասահմանափակման սկզբունքի կոպտագույն խախտում է։

Այն տեղավորվում է ոչ թե իրավական գործընթացների, Հայոց պետականության  և ազգային շահերի, այլ՝  Հայ Առաքելական Եկեղեցու քաղաքական ենթարկեցման, օտարածին թելադրանքներին հնազանդվելու և հայ ժողովրդի ազգային հենասյունային արժեքները կազմաքանդելու ծրագրի  և ուղղորդված նպատակադրումների մեջ։

ՀՀ իշխանությունների հակաեկեղեցական գործողությունները   պետք է ենթարկվեն ինչպես սահմանադրաիրավական, այնպես էլ՝  միջազգային իրավաքաղաքական գնահատման։

Հ․Գ․ Առաջին ատյանի դատավորների խուսափողական հրաժարականները ևս խոսում են անխուսափելի պատասխանատվության և հետագա հետևանքների գիտակցումի մասին»,- գրել է նա։

Forbes Woman-ին տված բացառիկ հարցազրույցում Ռուբեն Վարդանյանի կինը՝ բարերար և Noôdome-ի համահիմնադիր Վերոնիկա Զոնաբենդը, խոսել է իր ամուսնու ձերբակալությունից հետո տեղի ունեցածի, իր ընտանեկան գործերի և բարեգործական նախագծերի կառավարման, ինչպես նաև ամուսնու ազատ արձակմանն ուղղված ջանքերի մասին։

Զոնաբենդի խոսքով՝ Ռուբեն Վարդանյանի հետ մեկ տարուց ավելի է, ինչ տեսազանգով կապ չի եղել։

«Միայն վերջերս, փաստաբանի միջոցով, ես կարողացա ուղարկել մեր թոռնուհիների լուսանկարները, որոնք ծնվել են Ռուբենի՝ բանտում գտնվելու ընթացքում», – նշել է Վարդանյանի կինը։

Զոնաբենդը հուլիսին հայտարարել էր, որ կանանց միջազգային մարդասիրական պատվիրակություն է պատրաստում, որը սեպտեմբերին կմեկնի Բաքու։ Լրագրողի հարցին, թե ո՞րն է դրա նպատակը, նա պատասխանել է․ «Նախաձեռնության նպատակը զուտ մարդասիրական է՝ հանդիպել Ադրբեջանի օմբուդսմենի հետ, այցելել Ադրբեջանում պահվող հայ քաղաքացիներին և փոխանցել նրանց հարազատներից նամակներ, լուսանկարներ և թույլատրված անձնական իրեր»։

Նա հավելել է, որ նամակներ է ուղարկել մի քանի միջազգային կազմակերպությունների, նախևառաջ՝ Ադրբեջանի մարդու իրավունքների հանձնակատար Սաբինա Ալիևային, որը Ռուբեն Վարդանյանի հետ զրույցում իր պատրաստակամությունն է հայտնել օգնելու այցի կազմակերպմանը։ Սակայն մինչ օրս որևէ արձագանք չի եղել։

«Ես նամակ ուղարկեցի Հայաստանի վարչապետին։ 2026 թվականի ապրիլին Ռուբենը դիմեց Հայաստանի մարդու իրավունքների հանձնակատար Անահիտ Մանասյանին՝ կոչ անելով նրան գալ Բաքու և այցելել հայ բանտարկյալներին՝ նրանց ընտանիքների հետ միասին, Նիկոլ Փաշինյանի աջակցությամբ։  ՀՀ ՄԻՊ-ը պատասխանեց Ռուբենին, որ ինքը նման լիազորություն չունի. Ադրբեջան մեկնելն իր լիազորությունների մեջ չէ։ Այնուհետև, մայիսին, Ռուբենը կապ հաստատեց Հայաստանի վարչապետի հետ՝ հարցնելով, թե ո՞վ է պատասխանատու Ադրբեջանում բանտարկված հայ քաղաքացիների պաշտպանության և աջակցության կազմակերպման համար։ Ռուբենը դեռևս պատասխաններ չի ստացել իր հարցերին։ Ես կարծում եմ, որ սեփական քաղաքացիների ճակատագիրն անտեսելը հակասահմանադրական է»,- ասել է նա։

Սահմանադրության համաձայն՝ կառավարությունը նախևառաջ պետք է հոգ տանի իր քաղաքացիների ճակատագրի մասին։

«Ես նամակ գրեցի Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի նախագահ Միրյանա Սպոլյարիչ Էգգերին և Եվրոպական միության արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով գերագույն ներկայացուցիչ Կայա Կալլասին՝ խնդրելով աջակցել պատվիրակությանը», – ընդգծել է Վարդանյանի կինը՝ հավելելով, որ ադրբեջանական կողմի համար պատվիրակությունը հնարավորություն է ցուցադրելու իրական բարի կամք խաղաղության պայմանագրի շուրջ բանակցությունների ընթացքում։

Տարեկան աշխատաժողովի շրջանակներում ԱԳՆ ղեկավար կազմը և արտերկրում դիվանագիտական ծառայության մարմինների ղեկավարները՝ նախարար Միրզոյանի գլխավորությամբ, այցելել են Հայաստան-Թուրքիա սահմանին «Ախուրիկ» անցակետ և Գյումրի-Կարս երկաթգծի «Ախուրյան» կայարան․ հայտնում է ՀՀ ԱԳՆ-ն։

«Անդրադարձ է կատարվել երկաթգծի վերականգնման և շահագործման կարևորությանը և այդ ուղղությամբ աշխատանքների ընթացքին»,- ասված է հայտարարության մեջ։

Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին մեղադրել է Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուին Միացյալ Նահանգներին Իրանի հետ պատերազմի մեջ ներքաշելու համար։ Նա համապատասխան հայտարարություն է հրապարակել X սոցիալական ցանցում։

«Եբրայերենով Նեթանյահուն բացահայտորեն պարծենում է, որ ԱՄՆ վարչակազմին ներքաշել է Իրանի դեմ պատերազմի մեջ՝ Իսրայելի շահերից ելնելով։ Նեթանյահուն բացահայտորեն ծիծաղում է այն բանի վրա, թե ինչպես է «ազդել» Ամերիկայի վրա՝ ամերիկյան ալիքներով հազարավոր եթերաժամի միջոցով», – գրել է Արաղչին։

Իրանցի նախարարի խոսքով՝  Իսրայելի վարչապետն անգլերեն գովաբանում է ԱՄՆ նախագահի առաջնորդությունը։

«Օձ»,- եզրափակել է Արաղչին։

Օգոստոսի 31-ին` տեղական ժամանակով ժամը 12:19-ին (Գրինվիչի ժամանակով` ժամը 08։19-ին) ՀՀ ՆԳՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային  ծառայության սեյսմոլոգիական ցանցի կողմից գրանցվել է հյուսիսային լայնության 41.36⁰ և արևելյան երկայնության 44.19⁰ աշխարհագրական կոորդինատներով Վրաստան՝ Դմանիսի քաղաքից 4 կմ հյուսիս-արևմուտք, օջախի 10 կմ խորությամբ 2․5 մագնիտուդով երկրաշարժ: Էպիկենտրոնային գոտում ստորգետնյա ցնցման ուժգնությունը կազմել է 3 բալ:

Երկրաշարժը զգացվել է Շիրակի մարզի Բավրա և Լոռու մարզի Մեծավան գյուղերում՝ 2-3 բալ ուժգնությամբ։

Ուկրաինայի արտաքին հետախուզության ծառայության տվյալներով՝ Կրեմլի կողմից հարևաններին ճնշելու ավանդական մեթոդները, այդ թվում՝ տնտեսական սահմանափակումները և քաղաքական միջամտությունը, Հայաստանում ավելի ու ավելի անարդյունավետ են դառնում․ գրում է Defense Express-ը։

Հետախուզական գործակալությունը նշում է, որ ռուսամետ ուժերը խոշոր պարտություն են կրել Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում, մինչդեռ Նիկոլ Փաշինյանը շարունակել է ավելի անկախ արտաքին քաղաքականություն վարել և ավելի թեքվել դեպի Արևմուտք։

ԱՀԾ տվյալներով՝ Մոսկվայի արձագանքը կանխատեսելի էր։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Ռուսաստանի իշխանությունները սահմանափակումներ են մտցրել կամ սպառնացել են հայկական արտահանմանը։ Միջոցառումները, ըստ երևույթին, նախատեսված էին բերքահավաքի սեզոնից առաջ Երևանի վրա տնտեսական ճնշումը մեծացնելու համար։ Սակայն, կարծես, ռազմավարությունը հակառակ ազդեցություն է ունեցել։

ԱՀԾ տվյալներով՝ Փաշինյանը պատասխանել է՝ ընդգծելով Հայաստանի իրավունքը՝ փնտրելու այլընտրանքային առևտրային գործընկերներ։Ռուսաստանի ազդեցության անկումը Հայաստանում սերտորեն կապված է նաև Հարավային Կովկասում անվտանգության երաշխավորի իր հեղինակության փլուզման հետ։ Տասնամյակներ շարունակ Մոսկվան չլուծված Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունն օգտագործել է որպես իր ազդեցության հիմնական գործիքներից մեկը՝ թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի վրա: Այդ ռազմավարությունը լրջորեն խաթարվեց 2023 թվականին, երբ Ադրբեջանը վերահսկողության տակ առավ Լեռնային Ղարաբաղը, և ռուս խաղաղապահները հետագայում դուրս եկան տարածաշրջանից նախատեսված ժամկետից շուտ։

Հետախուզական ծառայության կենտրոնը նաև մատնանշում է 2022 թվականի սեպտեմբերի իրադարձությունները, երբ բախումները տարածվեցին միջազգայնորեն ճանաչված հայկական տարածքում: Հայաստանը Ռուսաստանի գլխավորած Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից ուղղակի ռազմական օգնություն չստացավ, ինչը հետագայում վնաս հասցրեց Մոսկվայի հեղինակությանը որպես հուսալի դաշնակցի։

Հետախուզական ծառայության տվյալներով՝ այս զարգացումները նպաստել են Ռուսաստանի նկատմամբ հանրային վստահության կտրուկ անկմանը Հայաստանում։  Հետախուզական գործակալությունը պնդում է, որ Մոսկվան այժմ բախվում է մի խնդրի, որին չէր բախվել նախորդ տասնամյակներում. Հայաստանն ունի այլընտրանքներ։

Մինչ Ռուսաստանը փորձում էր առևտրային սահմանափակումներն օգտագործել որպես լծակ, Եվրամիությունն ընդլայնեց տնտեսական համագործակցությունը Երևանի հետ և լրացուցիչ ֆինանսական աջակցություն տրամադրեց:

Հետախուզական ծառայության կենտրոնը գնահատում է, որ Հարավային Կովկասում Մոսկվայի նախկին մենաշնորհը զգալիորեն թուլացել է, քանի որ Հայաստանը զարգացնում է ավելի լայն քաղաքական և տնտեսական կապեր արևմտյան գործընկերների հետ։

Ռուսաստանը դեռևս պահպանում է ճնշման մի քանի պոտենցիալ գործիք, այդ թվում՝ էներգետիկ մատակարարումները և կարևոր ենթակառուցվածքային ակտիվների նկատմամբ վերահսկողությունը։

Այնուամենայնիվ, ԱՀԾ-ն նշում է, որ Երևանն այժմ կարող է պատրաստ լինել ավելի բացահայտորեն մարտահրավեր նետել Մոսկվայի դիրքորոշմանը։ Փաշինյանը, ըստ տեղեկությունների, ենթադրել է, որ Ռուսաստանի կողմից գազի գների միջոցով ճնշումը մեծացնելու ցանկացած փորձ կարող է հանգեցնել Հայաստանում տեղակայված ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի և ռուսական ընկերությունների կողմից շահագործվող երկաթուղային ենթակառուցվածքների հետ կապված հարցերի վերանայմանը։

Հետախուզական ծառայության տվյալներով՝ Հայաստանը կարող է միլիարդավոր դոլարների փոխհատուցում պահանջել այդ ակտիվների շահագործման և պահպանման համար։

Ավելի լայն աշխարհաքաղաքական պատկերը նույնպես արագ փոխվում է։ Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագրի նախաստորագրումը և Թուրքիայի հետ սահմանների բացման հեռանկարը կարող է է՛լ ավելի նվազեցնել Հայաստանի կախվածությունը Ռուսաստանից և թուլացնել Մոսկվայի ավանդական դերը՝ որպես Հարավային Կովկասում գերիշխող արտաքին ուժի:

Ամենանշանակալի ազդանշանը, սակայն, Երևանի հայտարարած մտադրությունն է՝ սկսել Եվրամիությանն անդամակցության պաշտոնական դիմում ներկայացնելու գործընթաց։ Եթե Հայաստանը շարունակի գնալ այս ուղղությամբ, Ռուսաստանը կարող է կորցնել Հարավային Կովկասում իր ամենակարևոր քաղաքական և ռազմական հենակետերից մեկը։

Ուկրաինայի արտաքին հետախուզության ծառայության տվյալներով՝ Կրեմլն այժմ բախվում է տարիների անհաջող ճնշման, անվստահելի անվտանգության երաշխիքների և Հայաստանին որպես աշխարհաքաղաքական կախվածության, այլ ոչ թե անկախ գործընկերոջ դիտարկելու փորձերի հետևանքներին։

Շնորհավորում եմ Արցախի առաջին և Հայաստանի Հանրապետության երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին ծննդյան օրվա առիթով. Սամվել Կարապետյանը շնորհավորել է Ռոբերտ Քոչարյանին։

«Այսօր այս շնորհավորանքն առանձնահատուկ քաղաքական խորհուրդ ունի։ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ  քաղաքական ռեպրեսիվ գործընթացը վաղուց դուրս է  իրավական վեճի շրջանակներից։ Նախագահը, որն իր պետական գործունեության տարիներին կանգնած է եղել Հայաստանի և Արցախի անվտանգության ու պետականության պաշտպանության առաջնագծում, այսօր զրկված է ազատությունից և ենթարկվում է քաղաքական հետապնդման։

Մենք կարող ենք ունենալ տարբեր քաղաքական հայացքներ, տարբեր գնահատականներ և անգամ տարաձայնություններ։ Միաժամանակ իրավական ու ժողովրդավարական պետությունում քաղաքական մրցակցությունը չպետք է վերածվի քաղաքական հաշվեհարդարի։ Հայաստանի ապագան չի կարող կառուցվել  քաղաքական հակառակորդների կամ այլախոհների նկատմամբ հետապնդումների ու ազատազրկումների միջոցով։ Ատելության, վրեժխնդրության ու պառակտման ներպետական քաղաքականությունը չի կարող  իրական հավելյալ արժեք ստեղծել, իսկ Հայաստանի առջև առկա մարտահրավերները պահանջում են ճիշտ հակառակը:

Ռոբերտ Քոչարյանին և իր ընտանիքին մաղթում եմ առողջություն, ուժ և տոկունություն այս դժվարությունը ևս հաղթահարելու համար»,- ասված է շնորհավորանքում։

Հետընտրական փուլում կալանավորումները պատահական չեն․ այսօր հրավիրած ասուլիսում ասաց ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Աննա Գրիգորյանը։

Նրա կարծիքով՝ իշխանությունը փորձում է Սահմանադրության փոփոխության և Տիգրանաշենը հանձնելու գործընթացների ֆոնին կանխել հնարավոր դիմադրությունը։

«Հետընտրական փուլում բոլորին կալանավորելը չի կարող պատահական լինել, այս փուլում Նիկոլ Փաշինյանն ուզում է այնպիսի մթնոլորտ ստեղծել, որ որևէ մեկը ձայն չհանի»,-ասաց Աննա Գրիգորյանը։

Նրա խոսքով՝ իշխանությունը ցանկանում է հանգիստ պայմաններում իրականացնել Ադրբեջանի պահանջները և «վերացնել բոլոր օջախները՝ արհավիրքներից առաջ», սակայն «Հայաստան» դաշինքը հնարավորության սահմաններում ամեն ինչ անելու է Սահմանադրության փոփոխությունը կանխելու համար:

Անդրադառնալով Ռոբերտ Քոչարյանի կալանավորմանը՝ Գրիգորյանը հայտարարեց, որ այն ապօրինի է, և նախագահ Քոչարյանը պետք է ազատ արձակվի։

Քոչարյանի գրասենյակի ղեկավար Բագրատ Միկոյանն էլ նշեց, որ Քոչարյանին առաջադրված մեղադրանքը միայն ստի վրա է կառուցված։

Ադրբեջանի կալանավորված ժողովրդավարամետ ընդդիմության առաջնորդի ընտանիքը պնդում է, որ ռեժիմը «դիտավորյալ փորձում է կոտրել նրան»՝ բանտում խմելու անվտանգ ջուր չտալով՝ նրա ֆիզիկական վիճակի վերաբերյալ աճող մտահոգությունների ֆոնին։
61-ամյա Ալի Քերիմլին նոյեմբերին ձերբակալվելուց հետո կարող է ցմահ բանտարկության ենթարկվել «քաղաքական դրդապատճառներով»։ Նա կտրականապես հերքել է դավաճանության մեղադրանքները և սպասում է դատավարությանը․ գրում է The Independent-ը։

Նրա ընտանիքը մտահոգություն է հայտնել գործչի ֆիզիկական վիճակի վերաբերյալ, երբ նա հունիսին բանտից խոսել է միջազգային լրատվամիջոցների հետ՝ կոչ անելով արևմտյան կառավարություններին մարդու իրավունքներն Ադրբեջանի հետ առևտրային կապերից վեր դասել։

Այս ամսվա սկզբին Բաքվի վերաքննիչ դատարանում ելույթ ունենալով՝ Քերիմլին փորձել է իր նախնական կալանքի կարգավիճակը փոխարինել տնային կալանքով և պնդել, որ բանտում իր պայմանները վերջին շաբաթներին վատթարացել են։

Նրա խոսքով՝ իշխանությունները դիտավորյալ փորձում են հիվանդացնել իրեն և հասցնել մահվան։

Նրա դուստրը՝ Սեզան Քերիմլին, The Independent-ին հայտնել է, որ իր հորը հունիսից ի վեր թույլ չեն տվել անմիջական շփում ընտանիքի հետ, մերժել են նրանցից սննդի ծանրոցներ ստանալ, քաղաքական գործիչը շաբաթներ շարունակ անցկացրել է առանց օդափոխության՝ 30-35°C ջերմաստիճան պայմաններում։

Նրան թույլ չի տրվում մարզվել, դուրս գալ կամ գրքեր ու թերթեր կարդալ բանտում։ Նրա աղբը շաբաթներ շարունակ չի հեռացվել բանտախցից։

BBC-ն գրում է, որ վերջին հինգ տարիների ընթացքում Ադրբեջանում քաղբանտարկյալների թիվը եռապատկվել է, իսկ քաղաքական դրդապատճառներով գործերի համար նախատեսված միջին դատավճիռը՝ կրկնապատկվել։

Ղարաբաղյան պատերազմում հաղթանակից հետո նախագահ Իլհամ Ալիևը վայելում է ազգային հերոսի փառքը. նա ներքին մրցակիցներ չունի, և աշխարհաքաղաքական իրավիճակը նրա օգտին է։ Սակայն սա լիովին չի բացատրում բռնաճնշումների ուժգնացումը։

Կառավարամետ լրատվամիջոցները տարածում են Ալիևի՝ «հերոսի» կերպարը՝ հազվադեպ լուսաբանելով երկրի խնդիրները։ Այս խորշը փորձել է լրացնել անկախ մամուլը, որը հետաքննություններ էր անցկացնում, այդ թվում՝ տարածաշրջանի վերակառուցման ընթացքում կոռուպցիայի վերաբերյալ։ Սակայն ընդդիմադիր գործիչները և լրագրողները ձերբակալվում են և հայտնվում ճաղերի հետևում։
Ադրբեջանի քաղաքականությունը դիտարկող փորձագետների ամենատարածված պատասխանն այն հարցին, թե ինչու է Իլհամ Ալիևը խստացնում ճնշումները, հանգում է «որովհետև կարող է» պատասխանին։

«Կառավարությունը հասկանում է, որ սոցիալ-տնտեսական վիճակը վատ է, և այս քաղաքականությունն իրականացնում է նախօրոք։ Երկրում էներգետիկ բում չի սպասվում, և կառավարությունը հնարավորություն չունի կաշառելու բնակչությանը սոցիալական նպաստներով», – նշել է իրավապաշտպան Սամադ Ռահիմլին։

Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժումը ստիպել է Եվրամիությանը փնտրել ռուսական գազի այլընտրանքներ. ԵՄ պաշտոնյաները հաճախակի այցելողներ են դարձել Բաքու, ինչը հանգեցրել է Ալիևի ճնշումներն արդարացնելու մեղադրանքների։

«Ադրբեջանի կառավարությունը հասկացել է, որ միջազգային իրավիճակը թույլ է տալիս ավելացնել քաղբանտարկյալների թիվը», – նշել է Ռահիմլին՝ հավելելով, որ ավտորիտար ռեժիմները սկսել են դուրս գալ վերահսկողությունից։