Հայաստանում հետընտրական իրադարձությունների հավանականություն կա ոչ միայն քաղաքական-իրավական դաշտում, եթե հաշվի առնենք ՍԴ ներկայացված դիմումները, այլև քրեաիրավական դաշտում։ Իրավապահների ուշադրության կենտրոնում շարունակում են մնալ մի շարք առանցքային գործիչներ, նրանց վերաբերյալ ընդունվում են նաև կոնկրետ որոշումներ։ Թեև դրանց հիմքում քրեական մեղադրանքներ ու գործեր են, բայց ընդդիմադիր դաշտում այդ գործողությունները կապում են ընտրությունների և քաղաքական իրավիճակի հետ։ Ներքաղաքական խնդիրներին արձագանքում է անգամ Մոսկվան։
Քրեական տարբեր գործերի շրջանակում իրավապահների ուշադրության կենտրոնում են քաղաքական մի շարք ուժերի ղեկավարներն ու անդամները։ ՀՅԴ Հայաստանի գերագույն մարմնի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանի տանը մի քանի ժամ խուզարկություն է անցկացվել։ Իրավապահները հեռացել են՝ առգրավելով կանխիկ գումար և զարդեր։ Սաղաթելյանին հրավիրել են հարցաքննության։
«Այս պահին կարգավիճակ չունեմ, հարցաքննությունից հետո կպարզվի։ Որպեսզի պատկերացնեք, ԴԱՀԿ-ն նախընտրական շրջանում ամբողջությամբ ապօրինի պահանջ է ինձ ներկայացրել ու 2008 թ.-ից սկսած ընտանիքս, հարազատներս, ես ինչ ունենք-չունենք, կալանքի տակ են վերցրել»։
Հայաստանի քննչական կոմիտեից առանց քրեական վարույթի մասին մանրամասներ ներկայացնելու պարզաբանել են, որ կատարվում են քննչական և վարույթային գործողություններ։ Սեղաթելյանի տեղեկություններով՝ իրավապահներն իրենով հետաքրքրված են «ապօրինի գույքի բռնագանձման» գործի շրջանակում և օրվա խուզարկությունը ԴԱՀԿ-ն անցկացրել է դատական վճիռը չկատարելու հիմնավորմամբ։
Պաշտոնական Մոսկվան, ի դեպ, շտապել է գնահատելու Հայաստանում ընթացող իրավական գործողությունները՝ դրանց տալով քաղաքական լայն ենթատեքստ։ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հարցազրույցի ժամանակ հայտարարել է, որ Հայաստանի իշխանությունները ճնշումների են ենթարկում քաղաքական այն գործիչներին և ուժերին, որոնք հանդես են գալիս Ռուսաստանի հետ գործակցության զարգացման օգտին:
«Պատասխանը դարձել է այն քաղաքական ուժերի նկատմամբ ճնշումների համակարգային ուժեղացումը, որոնք նման արտաքին քաղաքական գծի կողմնակիցներն են։ Որոնք չեն ամաչում և չեն վախենում Ռուսաստանին անվանել ռազմավարական դաշնակից։ Նրանց խոստանում են «ջնջել» քաղաքական քարտեզից։ Նրանք իբր Կրեմլի գործակալներ են և ուղարկվել են, որպեսզի թույլ չտան հանրապետության անկախության ամրապնդումը»։
Զախարովան, ըստ ամենայնի, նկատի է ունեցել մի շարք գործիչների։ Քրեական նոր վարույթի շրջանակում, օրինակ, 2026 թվականի հունիսի կեսերին իրավապահները «Զվարթնոց» օդանավակայանում արգելել էին Ռոբերտ Քոչարյանին անձնական այցով երկրից մեկնելու նպատակով լքել Հայաստանը։ Ավելի ուշ՝ հունիսի 17-ին, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը բավարարել է դատախազության միջնորդությունը՝ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու թույլտվության վերաբերյալ։ Քոչարյանի փաստաբանական թիմը վիճարկել է այդ որոշումը Վարչական դատարանում։ Բացի սրանից՝ Հայաստանի երկրորդ նախագահն անցնում է նաև «Մարտի 1»-ի գործով պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման շրջանակում։
Քրեական գործերով անցնում է նաև «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Սամվել Կարապետյանը։ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանի սեփականություն հանդիսացող տարբեր բիզնեսներ նույնպես իրավական խոշորացույցի տակ են․ անվավեր է ճանաչվել նրա «Շանգրի Լա» խաղատան` 2014 թվականին տրամադրված լիցենզիան, օրեր առաջ դատախազությունը գործընթաց է սկսել «Արարատցեմենտ»-ի մասնավորեցման հետ կապված: Երևանի քաղաքապետարանն էլ որոշել է միակողմանիորեն լուծել «Մուլտի վելնես» մարզահամալիրի կառուցապատման իրավունքի պայմանագիրը՝ ընկերությանը ծանուցելով մեկ ամսվա ընթացքում տարածքն ու շինությունը Երևան համայնքին վերադարձնելու մասին։
Ընդդիմադիր դաշտում այս բոլոր գործողությունները կապում են հետընտրական զարգացումների հետ։
Իշխան Սաղաթելյան․ «Ժամանակին «նորմալ» հոդվածներով էին գալիս, օրինակ` սահմանադրական կարգի տապալում, զանգվածային անկարգություն։ «Նորմալ» ասելով այդպիսի «վախենալու» հոդվածներով։ Հիմա եկել են դատարանի պահանջը չկատարելու հիմքով։ Սա ի՞նչ է նշանակում։ Իշխանությունը լավ գիտի, որ վստահության այս քվեով չի կարողանալու Սահմանադրություն փոխել, նոր տարածքներ հանձնել, ու այս շոուներն անելու փոխարեն Նիկոլ Փաշինյանը պետք է պատասխանի հետևյալ հարցին։ Երկու ամիս է այդ հարցը տալիս եմ՝ պատրա՞ստ է հայտարարել, որ Տիգրանաշենը չի հանձնելու, Հայաստանից նոր տարածքներ չի հանձնելու։ Թող այդ հարցին պատասխանի»։
Հայաստանի վարչապետը մինչդեռ համոզված է, որ Հայաստանի հանրությանն այլ հարց է հետաքրքրում, ինչի համար էլ հունիսի 7-ին մարդիկ քվեարկել են «Քաղաքացիական պայմանագրի» օգտին։ Ընտրություններից հետո վարչապետ Փաշինյանը բազմիցս ձևակերպել և բացահայտել է իր գլխավորած կառավարության քաղաքական հիմնական նպատակն ու առաջնային անելիքներից մեկը․
«Եռագլուխ մաֆիան» բացարձակապես ոչինչ անել չի կարող մի պարզ պատճառով․ նա չունի և չի ունենալու, և չի ունեցել ժողովրդի աջակցությունը։ Ընդհակառակը, ժողովուրդը հստակ պահանջում է ծնկի բերել, կործանել «եռագլուխ մաֆիային», և դա անխուսափելիորեն պետք է տեղի ունենա։ Ի դեպ, այս խմբակից չենք մոռացել և չենք մոռանալու կալուգացու հիմնական մարիոնետավարին` Սերժին։ Այնպես որ մի հավաքեք ձեր ճամպրուկները։ Ես դեռ քարոզարշավի ժամանակ եմ ասել` դուք երազելու եք Հայաստանից փախչելու հնարավորության մասին ու չեք ունենալու այդ հնարավորությունը»։
Հայաստանի վարչապետը մտավախություն չունի, որ այս գործողությունների հետևանքով խնդիրներ են առաջանալու Մոսկվայի հետ հարաբերություններում։ ՌԴ նախագահի հետ Հայաստանի վարչապետի՝ ապրիլի 1-ի հանդիպմանը Պուտինը բաց տեքստով խոսել էր հայաստանյան ընտրություններին կոնկրետ ուժերի մասնակցության հնարավորությունը ապահովելու մասին։
Զախարովան, ի դեպ, քարոզչական մանիպուլյացիա է անվանել այն մեկնաբանությունները, թե Մոսկվան պատժում է Երևանին «անհնազանդության» համար։
Հայաստանի վարչապետն իր հերթին համոզված էր, որ ընտրություններից հետո հնարավորություն է ունենալու մեկնելու Մոսկվա և քննարկելու բոլոր կնճռոտ հարցերը, ինչպես ինքն էր ձևակերպում՝ «համբերատար, առանց ներվի»։ Մինչդեռ մոսկովյան այցի ժամկետը դեռ առկախված է, թեև ապրիլի 1-ի հանդիպմանը Փաշինյանն ու Պուտինը պայմանավորվել էին հերթական բարձր մակարդակի հանդիպումն անցկացնել հունիսի երկրորդ կեսին։ Ռուսաստանի նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովի խոսքով՝ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Մոսկվա այցի վերաբերյալ դեռևս որոշակի տեղեկություն չկա։
armradio.am
