Իրանի դեմ պատերազմը բարդացնում է Հարավային Կովկասի ինքնիշխան պետությունների տնտեսական քաղաքականությունը՝ հիմնականում էներգետիկայի և լոգիստիկայի ծախսերի աճի, այլ ոչ թե զինված հակամարտության ուղղակի տարածման պատճառով․ նշվում է Fitch Ratings միջազգային վարկանիշային գործակալության զեկույցում, որը վերլուծում է Իրանում մարտական գործողությունների ազդեցությունը Հարավային Կովկասի պետությունների տնտեսությունների վրա։
«Երկարատև ցնցումը կսրի գնաճի ռիսկերը և կհանգեցնի արտաքին դեֆիցիտի ընդլայնման հիմնականում Հայաստանում (BB-/Դրական) և Վրաստանում (BB/Կայուն), որոնք էներգիայի զուտ ներմուծողներ են։ Այնուամենայնիվ, միջազգային զգալի պահուստները, սահմանափակ փոխարժեքի ճնշումները և ընդհանուր առմամբ հուսալի էներգամատակարարումները սահմանափակում են ինքնիշխան վարկանիշների համար կարճաժամկետ սպառնալիքները», – նշում է գործակալությունը։
Fitch-ը նաև կանխատեսում է, որ կարգավորող մարմինները կարձագանքեն գնաճային հետևանքների ի հայտ գալուն, ազգային արժույթների թուլացմանը կամ գնաճային սպասումների անկայունացմանը։
«Գլոբալ էներգիայի գների աճը կազդի տրանսպորտային ծախսերի, կոմունալ ծառայությունների սակագների և սննդամթերքի գների վրա՝ հնարավոր է՝ արագացնելով գնաճի ներկայիս չափավոր մակարդակը։ Լրացուցիչ ճնշում կարող է առաջանալ պարարտանյութերի և այլ ներմուծվող միջոցների գների աճից։ Միևնույն ժամանակ՝ տարածաշրջանում իրական տոկոսադրույքները մնում են դրական։ Սա կենտրոնական բանկերին որոշակի մանևրելու հնարավորություն է տալիս՝ երկարատև ցնցման դեպքում ավելի մեծ գնաճային հետևանքները զսպելու համար», – կարծում են Fitch-ի վերլուծաբանները։
Հայաստանի դեֆիցիտը, հավանաբար, այս տարի կհասնի ՀՆԱ-ի 5%-ի՝ 2025 թվականի 7 տարվա ամենաբարձր՝ 7.2%-ից հետո։ Fitch-ը գնահատում է, որ Վրաստանի ընթացիկ հաշվի դեֆիցիտը 2026 թվականին կաճի մինչև ՀՆԱ-ի 5.3%-ը։ Միևնույն ժամանակ՝ Ադրբեջանի տնտեսությունը 2026 թվականին կաճի 2.2%-ով՝ 2025 թվականի 1.4%-ի համեմատ։