Category: Armbanks

ԵՐԵՎԱՆ, 16 սեպտեմբերի․ /ԱՌԿԱ/․  ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չորեքշաբթի  ԱԺ- Կառավարություն հարցուպատասխանի ժամի ժամանակ անդրադարձել է վարկերի տոկոսադրույքների հնարավոր բարձրացման մասին հարցին։

Սեպտեմբերի 15-ին Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը չէր բացառել վարկերի տոկոսադրույքների բարձրացման հավանականությունը՝ հաշվի առնելով ԿԲ խորհրդի որոշումը վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը 0,25 տոկոսային կետով մինչև 6,75% բարձրացնելու մասին։

Ընդ որում, նա ընդգծել էր, որ ԿԲ դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքի բարձրացումը չի նշանակում բանկային տոկոսների անհապաղ աճ:

«Մենք կարծում ենք, որ Հայաստանի սուվերեն վարկանիշի հետևողական բարձրացումը պետք է հանգեցնի նաև տոկոսադրույքների որոշակի նվազմանը: Բայց նաև չենք կարող չընդունել, որ զուգահեռաբար տեղի են ունենում գլոբալ գործընթացներ, որոնք հանգեցնում են գնաճային երևույթների։ Մասնավորապես, Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև հակամարտությունը, իրավիճակը Հորմուզի նեղուցում: Ես նկատի ունեմ, որ տոկոսները պայմանավորված են ոչ միայն մեր գործոնով», – ասել է Փաշինյանը՝ պատասխանելով պատգամավոր Հայկ Ֆարմանյանի հարցին վարկային բեռը զսպելու քայլերի վերաբերյալ։

 Վարչապետը հավելել է նաև, որ կառավարությունն աշխատանքային ձևաչափով պարբերաբար քննարկում է այս կամ այն հարցերը։

«Մենք աշխատում ենք այս ուղղությամբ», – ասել է նա:

Պաշտոնական վիճակագրության տվյալներով՝ հուլիսին առևտրային բանկերի վարկային գործարքների տոկոսադրույքը կազմել է 12,51%՝ հունիսի 13,18%-ի դիմաց:

Վարկանիշների մասին

2026 թվականի հուլիսին Fitch Ratings միջազգային վարկանշային գործակալությունը հաստատել է Հայաստանի արտարժույթով թողարկողի դեֆոլտի երկարաժամկետ վարկանիշները  «BB-» մակարդակում՝ «Դրական» կանխատեսմամբ։

Ընթացիկ տարվա հուլիսին Moody’s Ratings միջազգային վարկանշային գործակալությունը փոխել է Հայաստանի սուվերեն վարկանիշի կանխատեսումը «կայունից» «դրականի»՝ հաստատելով թողարկողի երկարաժամկետ վարկանիշները ազգային և արտարժույթով Ba3 մակարդակում։

 2026 թ.-ի օգոստոսին S&P Global Ratings միջազգային վարկանշային գործակալությունը հաստատել է Հայաստանի Հանրապետության երկարաժամկետ և կարճաժամկետ սուվերեն վարկանիշները «BB-/B» մակարդակում՝ պահպանելով «դրական» կանխատեսումը։

Գնաճի մասին

ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ Հայաստանում 2026 թ.-ի օգոստոսին 2025 թ.-ի օգոստոսի համեմատ գրանցվել է 4,4% գնաճ։

Հաշվետու ժամանակահատվածում սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքների գները բարձրացել են 6,4%-ով (տ/տ), ոչ պարենային ապրանքների գներն աճել են 2,4%-ով (տ/տ), իսկ ծառայությունների սակագները՝ 2,8%-ով (տ/տ)։ Հայաստանի 2026 թ.-ի պետբյուջեում գնաճը սահմանված է 3% (±1%) մակարդակում։ Համաձայն ընթացիկ տարվա երրորդ եռամսյակի դրամավարկային քաղաքականության վերաբերյալ ԿԲ զեկույցի՝ 2026 թ.-ի արդյունքներով Հայաստանում գնաճն սպասվում է սցենարից (Ա-Բ) կախված՝ 4,5-4,2%։

ԵՐԵՎԱՆ, 16 սեպտեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի Կենտրոնական բանկը նախօրեին ավելի քան երեք տարվա ընթացքում առաջին անգամ բարձրացրեց դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքը:

2022 թվականի դեկտեմբերին սահմանված 10,75% տոկոսադրույքից հետո այն մի քանի ամիս մնաց անփոփոխ, իսկ 2023 թվականի հունիսից ԿԲ-ն սկսեց դրա աստիճանական նվազեցման ցիկլը:

Սեպտեմբերի 15-ին ԿԲ Խորհուրդը բարձրացրեց տոկոսադրույքը 0,25 տոկոսային կետով՝ 6,5%-ից հասցնելով 6,75%-ի: Միաժամանակ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքը սահմանվեց 8,25%, իսկ ԿԲ-ի կողմից բանկերից ներգրավվող միջոցների տոկոսադրույքը՝ 5,25%:

10,75%-ից մինչև 6,5%  և առաջին բարձրացումը

Տոկոսադրույքի բարձրացման նախորդ ցիկլն ավարտվել էր 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին: Այն ժամանակ ԿԲ-ն բարձրացրեց այն 0,25 տոկոսային կետով՝ մինչև 10,75%:

Դրանից հետո տոկոսադրույքը մի քանի ամիս պահպանվեց այդ մակարդակում:

Դրամավարկային քաղաքականության մեղմացման շրջադարձը տեղի ունեցավ 2023 թվականի հունիսի 13-ին, երբ ԿԲ-ն որոշում կայացրեց նվազեցնել տոկոսադրույքը 10,75%-ից մինչև 10,5%: Նոր տոկոսադրույքն ուժի մեջ մտավ հունիսի 14-ից:

Այսպիսով, հենց 2023 թվականի հունիսը պետք է համարել նվազեցման ցիկլի սկիզբ: Նույն տարվա օգոստոսին տոկոսադրույքը նվազեցվեց արդեն հերթական անգամ՝ մինչև 10,25%:

Հետագայում կարգավորողը շարունակեց աստիճանաբար մեղմացնել դրամավարկային պայմանները՝ պարբերաբար անփոփոխ պահելով տոկոսադրույքը առանձին նվազեցումների միջև:

2025 թվականի դեկտեմբերին տոկոսադրույքը հասավ 6,5%-ի, որից հետո ԿԲ-ն պահպանեց այն այդ մակարդակում ընդհուպ մինչև 2026 թվականի սեպտեմբերը:

Սեպտեմբերի 15-ին վերջին որոշման ուղղությունը փոխվեց. տոկոսադրույքն աճեց մինչև 6,75%: Այսպիսով, 2022 թվականի դեկտեմբերի 10,75% մակարդակից մինչև 6,5% տոկոսադրույքը նվազել է 4,25 տոկոսային կետով, իսկ սեպտեմբերյան բարձրացումը վերադարձրեց այն 6,75% մակարդակի:

Ինչու ԿԲ-ն որոշեց բարձրացնել տոկոսադրույքը

Տոկոսադրույքի փոփոխությունը տեղի ունեցավ պահպանվող գնաճային ճնշման ֆոնին:

2026 թվականի օգոստոսին 12-ամսյա գնաճը Հայաստանում կազմում էր 4,4%, իսկ բազային գնաճը՝ 4,8%: ԿԲ գնաճային թիրախային ցուցանիշը կազմում է 3% (+1%):

ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանը, ներկայացնելով կարգավորողի որոշումը, նշեց մի քանի գործոններ, որոնք Խորհուրդը հաշվի է առել տոկոսադրույքի ավելի բարձր հետագիծ ընտրելիս:

Առաջինն ուժեղ ներքին պահանջարկն է: ԿԲ-ն նշում է պահպանվող բարձր տնտեսական ակտիվությունը և բարձր ներքին պահանջարկի հետ կապված ռիսկերը: Ցուցանիշների շարքում կարգավորողն ուշադրություն է դարձնում, այդ թվում, վերջնական սպառման ապրանքների ներմուծման և մանրածախ առևտրի դինամիկային:

Երկրորդն արտաքին պահանջարկի ուժեղացումն է: ԿԲ-ն նշում է Հայաստան այցելությունների թվի աճը, որը կարող է ուժեղացնել ճնշումը աշխատավարձերի և համապատասխան ոլորտներում ծառայությունների գների վրա:

Երրորդը գնաճային սպասումների և արտաքին գնային ճնշման ուժեղացման ռիսկն է: Կարգավորողը հաշվի է առնում աշխարհաքաղաքական ռիսկերը, իրավիճակը համաշխարհային ապրանքային և էներգետիկ շուկաներում և առաջարկի նոր շոկերի առաջացման հնարավորությունը:

Ներքին պահանջարկի հետ համատեղ նման գործոնները կարող են ստեղծել ավելի կայուն գնաճային ճնշում:

Ընդ որում, ԿԲ որոշումը չի նշանակում, որ կարգավորողն արդեն որոշել է տոկոսադրույքի բարձրացման հետագա ցիկլը:

Խորհուրդը միաժամանակ դիտարկում է այլընտրանքային սցենարներ, որոնց դեպքում համաշխարհային տնտեսության դանդաղումը և այլ գործոններ կարող են, ընդհակառակը, ստեղծել ապաինֆլյացիոն ճնշում և ենթադրել տոկոսադրույքի ավելի ցածր հետագիծ:

Ինչ է նշանակում սեպտեմբերյան բարձրացումը

Սեպտեմբերի 15-ի բարձրացումը նշանակում է ԿԲ վերջին որոշման ուղղության փոփոխություն՝ նվազեցման և տոկոսադրույքը 6,5% մակարդակում պահպանման տևական ժամանակահատվածից հետո:

Այնուամենայնիվ, ինքնին այն չի նշանակում տոկոսադրույքների բարձրացման տևական ցիկլի ավտոմատ մեկնարկ:

ԿԲ-ն ընդգծում է, որ հետագա որոշումները կախված կլինեն մակրոտնտեսական սցենարների զարգացումից: Կարգավորողի խնդիրն է մնում գնային կայունության ապահովումը և միջնաժամկետ հեռանկարում գնաճի վերադարձը թիրախային մակարդակին:

ԿԲ տոկոսադրույքի բարձրացումից նաև չի կարելի ավտոմատ կերպով անել եզրակացություն առևտրային բանկերի վարկերի կամ ավանդների տոկոսադրույքների անմիջական և համամասնական աճի մասին:

Կարգավորողի որոշումն ազդում է դրամավարկային պայմանների վրա տրանսիմիսիայի մեխանիզմի միջոցով, սակայն բանկային տոկոսադրույքների փոփոխության արագությունն ու մասշտաբը կարող են տարբերվել:

ԵՐԵՎԱՆ, 15 սեպտեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը չի բացառել հանրապետությունում վարկերի տոկոսադրույքների բարձրացումը՝ դրամավարկային քաղաքականության խստացման ցիկլի շարունակության դեպքում:

Այս մասին նա ասել է երեքշաբթի կայացած ասուլիսում՝ պատասխանելով ԴՎՔ տոկոսադրույքի բարձրացման (0,25 տոկոսային կետով՝ մինչև 6,75%) վերաբերյալ ԿԲ Խորհրդի այսօրվա որոշման հնարավոր ազդեցության մասին հարցին:

ՀՀ ԿԲ տոկոսադրույքի նվազեցման ցիկլը սկսվել էր 2023 թվականի օգոստոսին, երբ կարգավորողը նվազեցրեց այն 10,75%-ից մինչև 10,5%: Հետագայում տոկոսադրույքը փուլ առ փուլ նվազեցվեց և 2025 թվականի դեկտեմբերին հասավ 6,5%-ի, որից հետո պահպանվում էր այդ մակարդակում: Սեպտեմբերի 15-ի որոշումը դարձավ տոկոսադրույքի առաջին բարձրացումը 2022 թվականի դեկտեմբերից ի վեր:

«Եթե ցիկլը շարունակվի, և մենք տեսնենք, որ տեղի ունեցողը ոչ թե ժամանակավոր երևույթ է, այլ միտում, ապա այո, Հայաստանի Հանրապետությունում պետք է սպասել տոկոսադրույքների ավելի բարձր մակարդակ, ինչպես աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում»,- ասաց Գալստյանը:

 Ընդ որում, նա ընդգծեց, որ ԴՎՔ տոկոսադրույքի բարձրացումը չի նշանակում բանկային տոկոսադրույքների անմիջական աճ:

«Տրանսմիսիոն մեխանիզմները տարբեր երկրներում աշխատում են ժամանակային հապաղումով՝ կախված ուղեկցող գործոններից: Տրանսմիսիոն մեխանիզմը կարող է աշխատել շատ արագ, կամ կարող է՝ շատ դանդաղ»,- պարզաբանեց ԿԲ նախագահը:

 Պաշտոնական վիճակագրության տվյալներով՝ հուլիսին առևտրային բանկերի վարկային գործարքների տոկոսադրույքը կազմել է 12,51%՝ հունիսի 13,18%-ի համեմատ: