Category: BanksNews.am

Գերմանական Audi ավտոարտադրողը պաշտոնապես ներկայացրել է իր նոր տեխնոլոգիական ֆլագմանը՝ Nuvolari սուպերքարը (հիպերքար), որը դարձել է ապրանքանիշի պատմության մեջ ամենահզոր և ամենաարագ սերիական մեքենան։

Նորույթը թողարկվելու է խիստ սահմանափակ՝ ընդամենը 499 օրինակով, իսկ վաճառքի ու առաջին մատակարարումների մեկնարկը նախատեսված է 2027 թվականի առաջին կիսամյակում։ Մեքենան անվանվել է ի պատիվ ավտոսպորտի լեգենդ, իտալացի մրցարշավորդ Տացիո Նուվոլարիի։

Audi Nuvolari-ն հանդիսանում է բրենդի դիզայներական նոր փիլիսոփայության առաջնեկը։ Նրա արտաքին տեսքում ակնհայտ են ավտոսպորտից փոխառված լուծումները.

• Առջևի մաս. Դիզայնի կենտրոնական տարրը սլացիկ, ուղղահայաց ռադիատորի ճաղավանդակն է: Դրա երկու կողմերում տեղադրված են նեղ դիոդային օպտիկան և զանգվածային օդառիչները: Կերպարն ամբողջացնում են առջևի սպլիտերն ու թաքնված S-աձև օդատար համակարգը (S-duct):

• Ետևի մաս. Մեքենայի ետնամասն աչքի է ընկնում բարակ լապտերներով, հզոր դիֆուզորով և ակտիվ անտիթևով (սպոյլեր), որը կարող է կառավարվել ինչպես ավտոմատ՝ էլեկտրոնիկայի կողմից, այնպես էլ վարորդի կողմից՝ մեխանիկական եղանակով:

• Անիվներ և թափք. Սա Audi-ի պատմության մեջ առաջին սերիական մոդելն է, որն ստացել է կենտրոնական ամրացմամբ դարբնված անվահեծեր: Մեքենայի թափքը գրեթե ամբողջությամբ պատրաստված է ածխածնային թելքից (կարբոն)՝ հիմնված ալյումինե Space Frame հարթակի վրա:

Nuvolari-ն դարձավ ապրանքանիշի առաջին սուպերքարը, որն ստացավ plug-in հիբրիդային (PHEV) ուժային տեղակայանք: Ճարտարապետությունը կիսելով Lamborghini Temerario մոդելի հետ՝ Audi-ի տեխնիկները կարողացել են էլ ավելի մեծ հզորություն կորզել համակարգից:

• Ներքին այրման շարժիչ. 4,0 լիտր աշխատանքային ծավալով V8 երկտուրբո շարժիչ, որն ապահովում է 800 ձիաուժ հզորություն և 730 Ն·մ պտտող մոմենտ: Շարժիչն ընդունակ է զարգացնել մինչև 10,000 պտ/րոպե, ինչը բնորոշ է բացառապես մրցարշավային բոլիդներին:

• Էլեկտրական համակարգ. Շարժիչին օգնության են հասնում երեք էլեկտրամատակարարներ (երկուսը՝ առջևի սռնիի վրա, մեկը՝ շարժիչի և 8-աստիճան ռոբոտացված փոխանցման տուփի միջև) և 7,3 կՎտ·ժ տարողությամբ լիթիում-իոնային մարտկոցը։

• Ընդհանուր հզորություն. Համակարգի գումարային արդյունավետությունը կազմում է 1001 ձիաուժ (ինչը սիմվոլիկ կերպով կրկնում է լեգենդար Bugatti Veyron-ի ցուցանիշը)։

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում

Իլոն Մասկին «պատմության մեջ առաջին տրիլիոնատեր» անվանելու շտապողականությունը լուրջ վերապահումների ու ճշգրտումների կարիք ունի։ Ինչպես գրում է հեղինակավոր The Washington Post (WP) պարբերականը, միլիարդատիրոջ իրական կարողության պատկերն շատ ավելի բարդ է, քան կարող է թվալ առաջին հայացքից։

Ըստ պարբերականի հետաքննության՝ այս խառնաշփոթի հիմնական պատճառը SpaceX տիեզերական ընկերության բաժնետոմսերն են։ Պարզվել է, որ Մասկը ընկերությունից ստացել է բաժնետոմսերի հատուկ փաթեթներ, սակայն դրանցից իրական շահույթ կամ եկամուտ ստանալ նա կկարողանա միայն մի շարք հավակնոտ պայմաններ կատարելուց հետո։

Այդ պայմաններից առանցքայինը Մարսի գաղութացումն է։ WP-ն ընդգծում է՝ եթե հաշվի չառնվեն այս խիստ «նպատակային» և դեռևս անհասանելի բաժնետոմսերը, ապա Մասկին տրիլիոնատեր անվանելը դեռևս վաղաժամ է։

«Թղթային տրիլիոնատեր»․ ի՞նչ ցույց տվեցին բորսայական սակարկությունները

SpaceX-ի բաժնետոմսերի հանրային առևտուրը բորսայում մեկնարկել է ուրբաթ օրը՝ հունիսի 12-ին։

Վերլուծաբանների հաշվարկներով՝ եթե մեկ բաժնետոմսի գինը բորսայում հասնի 140 դոլարի սահմանագծին, Մասկը կարող է պաշտոնապես համարվել «թղթային տրիլիոնատեր» (paper trillionaire)։ Ընդ որում՝ այդ կարգավիճակը նա կապահովի նույնիսկ առանց տիեզերական ծրագրերին կապված վերոնշյալ հատուկ բաժնետոմսերի հաշվարկի։

Իլոն Մասկը՝ աշխարհի առաջին տրիլիոնատեր

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում

ԱՄՆ-ում, Մեքսիկայում և Կանադայում մեկնարկող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն իր մասշտաբներով աննախադեպ է լինելու պատմության մեջ: Ընդլայնվել է ինչպես մրցաշարի անցկացման ժամկետը (2022 թվականի 29 օրվա փոխարեն՝ 39 օր), այնպես էլ խաղերի քանակը. եզրափակիչ հասած թիմերը ստիպված են լինելու անցկացնել 8 հանդիպում:

Սպասվում է, որ առաջնությանը կհետևի ավելի քան 6 միլիարդ հանդիսատես՝ մոլորակի բնակչության մոտ երեք քառորդը: Սա արդեն պարզապես սպորտային իրադարձություն չէ, այլ տնտեսական հզոր շարժիչ։ Forbes Sport-ը վերլուծել է, թե որքան գումար են բրենդները պատրաստվում ներդնել գովազդի մեջ և տնտեսական ինչպիսի էֆեկտ է կանխատեսվում։

Աննախադեպ 10,5 միլիարդ դոլարի գովազդային բում

Աշխարհի առաջնության կոմերցիոն ներուժն ամենից հստակ արտահայտվում է այն գումարներով, որոնք ընկերությունները պատրաստ են ծախսել լսարանին հասնելու համար.

• Գլոբալ գովազդային ծախսեր. Գովազդատուներն ամբողջ աշխարհում պատրաստվում են ռեկորդային՝ $10,5 միլիարդ ներարկել մրցաշարի գովազդային արշավների մեջ: Սա գրեթե կրկնակի գերազանցում է ամերիկյան ֆուտբոլի Ազգային լիգայի (NFL) ողջ 2025/26 մրցաշրջանի գովազդային բյուջեն ($5,7 միլիարդ)։

• ՖԻՖԱ-ի ռեկորդային եկամուտներ. Ֆուտբոլի միջազգային ֆեդերացիան (ՖԻՖԱ) ակնկալում է ստանալ $8,9 միլիարդ եկամուտ միայն հեռարձակման իրավունքներից, հովանավորչական պայմանագրերից, տոմսերի վաճառքից և հյուրընկալության ծառայություններից (ինչը 20%-ով ավելի է Կատարի ԱԱ-2022-ի ցուցանիշից): Իսկ ընթացիկ քառամյա փուլի (2023–2026 թթ.) ընդհանուր բյուջետային նպատակը ՖԻՖԱ-ն բարձրացրել է մինչև $13 միլիարդ։

• ՖԻՖԱ-ի ծախսերը. Կազմակերպությունը մրցաշարի ընթացքում կծախսի $3,8 միլիարդ, որից $1,1 միլիարդը կուղղվի օպերացիոն ծախսերին, իսկ մոտ $1 միլիարդը՝ մրցանակային ֆոնդին:

Համեմատություն Փարիզի Օլիմպիադա-2024-ի հետ. ինչո՞ւ է ֆուտբոլն ավելի շահավետ

Մասշտաբների տարբերությունը հասկանալու համար որպես մոտակա կողմնորոշիչ կարելի է դիտարկել 2024 թվականի Փարիզի ամառային Օլիմպիական խաղերը, որոնք հավաքեցին մոտ 5 միլիարդ դիտող։ Սակայն Օլիմպիադայի տնտեսական արդյունքները Ֆրանսիայի համար եղան բավականին համեստ, եթե չասենք՝ հիասթափեցնող.

Ֆրանսիայի հաշվեքննիչ պալատի եզրակացությամբ՝ Օլիմպիական խաղերի երկարաժամկետ օգուտները մնում են անորոշ. ենթակառուցվածքային ներդրումները կլանեց գնաճը, իսկ «օլիմպիական» զբոսաշրջիկները պարզապես դուրս մղեցին սովորական, ավելի շատ ծախսող տուրիստներին:

Ի՞նչ ազդեցություն կունենա ԱԱ-2026-ը տնտեսության վրա

Ի տարբերություն Օլիմպիադայի, Աշխարհի առաջնության գլոբալ տնտեսական ազդեցությունը, ըստ ՖԻՖԱ-ի և Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) համատեղ հետազոտության, կարող է չորս անգամ ավելի մեծ լինել:

1. Աշխատատեղեր. Մրցաշարը կստեղծի ավելի քան 824,000 աշխատատեղ ամբողջ աշխարհում:

2. ԱՄՆ-ի շահույթը. Ամենամեծ օգուտը կստանան Միացյալ Նահանգները: ԱՄՆ տնտեսության մեջ սպասվում է $17,2 միլիարդի ներհոսք և $10,2 միլիարդի աշխատավարձային եկամուտ՝ շնորհիվ բացվող 185,000 նոր աշխատատեղերի:

3. Առաջատար ոլորտները. ԱՄՆ-ում ամենաշատ եկամուտը կբերեն հանրային սնունդն ու հյուրանոցային բիզնեսը ($2,4 միլիարդ), անշարժ գույքը ($2 միլիարդ), ինչպես նաև մեծածախ ու մանրածախ առևտուրը ($1,5 միլիարդ): Global մասշտաբով հենց առևտրի ոլորտն է առաջատարը լինելու՝ ապահովելով $2,6 միլիարդի շրջանառություն աշխարհի մնացած հատվածում:

«Սա պարզապես մրցաշար չէ, սա մշակութային երևույթ է՝ հզոր ձգողականությամբ, որը միահյուսում է սպորտը, երաժշտությունը, ճանապարհորդությունն ու ինքնությունը: Աշխարհի առաջնություն 2026-ն ավելին է, քան պարզապես ֆուտբոլը», — նշում է YouGov Sport-ի գլոբալ ղեկավար Նիկոլ Պայկը:

Բրենդների համար այս առաջնությունը բացառիկ հարթակ է, որտեղ ներդրված միլիարդները կապիտալիզացվելու են պատմության մեջ ամենամեծ սպորտային լսարանի ուշադրության շնորհիվ:

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ իրանական լրատվամիջոցներում հայտնված տեղեկությունները Միացյալ Նահանգների և Իրանի միջև հնարավոր համաձայնագրի պայմանների վերաբերյալ բացարձակապես չեն համապատասխանում իրականությանը և որևէ ընդհանուր բան չունեն կողմերի միջև գրավոր ձևով համաձայնեցված կետերի հետ։

Ամերիկյան առաջնորդը դժգոհություն է հայտնել պաշտոնական Թեհրանի գործելաոճից՝ շեշտելով, որ «Իրանի հետ անհնար է բարեխիղճ բանակցություններ վարել»։

Ի՞նչ էին տարածել իրանական լրատվամիջոցները

Ավելի վաղ իրանական պետական «Mehr» լրատվական գործակալությունը, հղում անելով սեփական աղբյուրներին, հրապարակել էր Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև ենթադրյալ գործարքի նախագիծը։ Ըստ իրանական կողմի պնդումների՝ փաստաթուղթը, իբր, նախատեսում էր.

• Իրանական նավթի նկատմամբ սահմանված ամերիկյան պատժամիջոցների չեղարկում,

• ԱՄՆ-ում և արտերկրում արգելափակված իրանական ֆինանսական ակտիվների մի մասի ապասառեցում,

• Տարածաշրջանային անվտանգության համատեքստում՝ ռազմավարական կարևորություն ունեցող Հորմուզի նեղուցի լիարժեք բացում (որով անցնում է համաշխարհային նավթի մատակարարումների զգալի մասը)։

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում

Մեր վերլուծություններում մշտապես դիտարկվել է ՀՀ արտահանման կառուցվածքը ըստ երկրների։ Արձանագրվել է, որ Ռուսաստանի մասնաբաժինը ՀՀ արտահանման ծավալներում չափազանց մեծ է, սակայն նկատվում է արտահանման ծավալների անկում։

Ռուսական կողմը սպառնում է կտրուկ քայլերով՝ գազի գների աննախադեպ աճով, Հայաստանի մուտքի սահմանափակմամբ ՌԴ և ԵԱՏՄ շուկաներ։

ՀՀ տնտեսության համար այս սպառնալիքները գուցե աննշան լինեին, եթե Ռուսաստանի մասնաբաժինը արտահանման կառուցվածքում այսքան մեծ չլիներ, և Հայաստանն ունենար ակտիվ ֆինանսատնտեսական կապեր ԱՄՆ-ի, Եվրամիության, ինչպես նաև հարևան երկրների հետ։ Սակայն իրականությունն այն է, որ Հայաստանը շարունակում է մնալ իր նախկին աշխարհաքաղաքական հանգրվանում, և կտրուկ քայլերը սպառնում են խաթարել տնտեսության կայունությունը։

Այս մթնոլորտում ՀՀ արտահանման ծավալների կառուցվածքը, ըստ թոփ արտահանված ապրանքախմբերի, 2026թ․ առաջին եռամսյակում եղել է հետևյալը․

Վիճակագրական տվյալները ցույց են տալիս, որ 2026թ․ առաջին եռամսյակում ՀՀ արտահանման ծավալները կազմել են մոտ $1․8 մլրդ։ Դրանցից մոտ 25%-ը բաժին է ընկնում հանքահումքային արտադրանքին, 21%-ը՝ թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարերին, թանկարժեք մետաղներին և դրանցից պատրաստված իրերին, 17%-ը՝ մեքենաներին, սարքավորումներին և մեխանիզմներին, իսկ 16%-ը՝ պատրաստի սննդի արտադրանքին։

Ցանկը եզրափակում են սարքերի և ապարատների արտահանումները՝ մոտ 3% մասնաբաժնով։

Այս թվերը պարզապես վիճակագրություն չեն․ դրանց հետևում կանգնած են հազարավոր տնտեսվարողներ, որոնք չափազանց զգայուն են նման կտրուկ փոփոխությունների նկատմամբ և դեռևս պատրաստ չեն ամեն պահի դիմակայելու աշխարհաքաղաքական նոր ալեկոծություններին, որոնք գնալով ավելի անխուսափելի են դառնում։

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում

Մեր վերլուծություններում մշտապես դիտարկվել է ՀՀ արտահանման կառուցվածքը ըստ երկրների։ Արձանագրվել է, որ Ռուսաստանի մասնաբաժինը ՀՀ արտահանման ծավալներում չափազանց մեծ է, սակայն նկատվում է արտահանման ծավալների անկում։

Ռուսական կողմը սպառնում է կտրուկ քայլերով՝ գազի գների աննախադեպ աճով, Հայաստանի մուտքի սահմանափակմամբ ՌԴ և ԵԱՏՄ շուկաներ։

ՀՀ տնտեսության համար այս սպառնալիքները գուցե աննշան լինեին, եթե Ռուսաստանի մասնաբաժինը արտահանման կառուցվածքում այսքան մեծ չլիներ, և Հայաստանն ունենար ակտիվ ֆինանսատնտեսական կապեր ԱՄՆ-ի, Եվրամիության, ինչպես նաև հարևան երկրների հետ։ Սակայն իրականությունն այն է, որ Հայաստանը շարունակում է մնալ իր նախկին աշխարհաքաղաքական հանգրվանում, և կտրուկ քայլերը սպառնում են խաթարել տնտեսության կայունությունը։

Այս մթնոլորտում ՀՀ արտահանման ծավալների կառուցվածքը, ըստ թոփ արտահանված ապրանքախմբերի, 2026թ․ առաջին եռամսյակում եղել է հետևյալը․

Վիճակագրական տվյալները ցույց են տալիս, որ 2026թ․ առաջին եռամսյակում ՀՀ արտահանման ծավալները կազմել են մոտ $1․8 մլրդ։ Դրանցից մոտ 25%-ը բաժին է ընկնում հանքահումքային արտադրանքին, 21%-ը՝ թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարերին, թանկարժեք մետաղներին և դրանցից պատրաստված իրերին, 17%-ը՝ մեքենաներին, սարքավորումներին և մեխանիզմներին, իսկ 16%-ը՝ պատրաստի սննդի արտադրանքին։

Ցանկը եզրափակում են սարքերի և ապարատների արտահանումները՝ մոտ 3% մասնաբաժնով։

Այս թվերը պարզապես վիճակագրություն չեն․ դրանց հետևում կանգնած են հազարավոր տնտեսվարողներ, որոնք չափազանց զգայուն են նման կտրուկ փոփոխությունների նկատմամբ և դեռևս պատրաստ չեն ամեն պահի դիմակայելու աշխարհաքաղաքական նոր ալեկոծություններին, որոնք գնալով ավելի անխուսափելի են դառնում։

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում

Գերմանական ավտոարտադրողներ BMW-ն և Audi-ն սկսել են իրենց ավտոմեքենաների մատակարարումները Ռուսաստան՝ կիրառելով ներմուծման անսովոր մեխանիզմ։ Լրատվամիջոցների տեղեկություններով՝ սահմանը հատելուց առաջ մեքենաների վրա ժամանակավորապես տեղադրվում են չինական արտադրողների, այդ թվում՝ Changan-ի տարբերանշանները, իսկ մաքսային ձևակերպումների ավարտից հետո վերականգնվում են արտադրողի բնօրինակ լոգոտիպերը։

Ըստ հրապարակումների՝ այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս պարզեցնել ներմուծման գործընթացը և շրջանցել գործող սահմանափակումները, որոնք վերաբերում են արևմտյան ավտոմեքենաների մատակարարումներին ռուսական շուկա։

Պաշտոնական հաստատում BMW-ի, Audi-ի կամ Changan-ի կողմից այս տեղեկությունների վերաբերյալ առայժմ չի հրապարակվել։ Միևնույն ժամանակ, վերջին տարիներին Ռուսաստանի ավտոշուկայում լայն տարածում են ստացել այսպես կոչված «զուգահեռ ներմուծման» սխեմաները, որոնց միջոցով արտասահմանյան բրենդների մեքենաները երկիր են ներմուծվում երրորդ երկրների միջոցով։

Փորձագետների գնահատմամբ՝ նման մեխանիզմների կիրառումը վկայում է, որ ռուսական շուկայում պահպանվում է պահանջարկը եվրոպական ավտոմեքենաների նկատմամբ՝ չնայած միջազգային սահմանափակումներին և լոգիստիկ բարդություններին։

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում

ՀՀ տնտեսությունում Ռուսաստանը շարունակում է պահպանել իր ազդեցիկ դիրքերը։ Հետևաբար, անկախ արտաքին գործոններից, անհրաժեշտ է որոշումներ կայացնելիս պահպանել զգուշավորություն և հաշվի առնել իրական տնտեսական կախվածությունները։

Ներմուծման և արտահանման ծավալներում ՌԴ դերակատարումից զատ կարևոր է նաև դիտարկել Ռուսաստանից իրականացվող դրամական փոխանցումների ազդեցությունը։

ՀՀ կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ 2025թ․ ՀՀ բանկերի միջոցով ֆիզիկական անձանց անունով արտերկրներից մուտք եղած փոխանցումների ընդհանուր ծավալը կազմել է շուրջ $6 մլրդ, ինչը 2024թ․ համեմատ աճել է 2%‑ով։ Միաժամանակ, ՀՀ-ից արտերկիր կատարված փոխանցումների ծավալը կազմել է մոտ $4 մլրդ.

Վիճակագրական տվյալները ցույց են տալիս, որ 2025թ․ ռուսական ռուբլով մուտք եղած փոխանցումների ծավալը կազմել է մոտ $3․8 մլրդ, կամ ընդհանուրի 63%‑ը։ Ռուսական ռուբլով փոխանցումները նախորդ տարվա համեմատ աճել են 4%‑ով։ ԱՄՆ դոլարով փոխանցումները կազմել են ընդհանուր փոխանցումների 23%-ը, որոնց ծավալը աճել է 2%‑ով։

Արտահանման արգելք է սահմանվել ՀՀ-ից ցորեն ապրանքատեսակի նկատմամբ

ՀՀ-ից արտերկիր կատարված փոխանցումների կառուցվածքում 39%‑ը իրականացվել է ԱՄՆ դոլարով, որի ծավալը 2024թ․ համեմատ նվազել է 12%‑ով։ եվրոյով փոխանցումները կազմել են 32%, աճելով 11%‑ով, իսկ  ռուբլով փոխանցումները՝ 17%, որոնց ծավալն աճել է 15%‑ով։

• Այս տվյալները վկայում են, որ Ռուսաստանի ֆինանսական ներգրավվածությունը Հայաստանի տնտեսության մեջ շարունակում է մնալ առանցքային՝ ձևավորելով ոչ միայն առևտրային, այլև դրամական հոսքերի կառուցվածքը։

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում

Բնակչության բարեկեցությունը մեծապես կախված է առողջապահական համակարգի արդյունավետությունից։ Աշխարհի տարբեր երկրներ իրենց յուրահատուկ ուղին են ընտրում առողջապահության զարգացման հարցում՝ ներդնելով զգալի միջոցներ։ Որոշ երկրներում գերակշռում է պետական հատվածը, մյուսներում՝ մասնավոր, իսկ որոշ դեպքերում գործում է պետություն-մասնավոր հատված համագործակցություն։

Հանքարդյունաբերությունից մինչև առողջապահություն. Խոշորագույն ներդրումային գործընթացներն աշխարհում. ԻՆՖՈԳՐԱՖԻԿԱ

Հայաստանում ևս նկատվում են տեղաշարժեր, որոնցից կարևորագույնը համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության ներդրումն է։ Այն արդեն գործում է և ունի ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական արձագանքներ։

Վիճակագրական տվյալների համաձայն` տարածաշրջանի երկրների Առողջապահության համաթվի արդյունքները հետևյալն են․

Հայաստանում Առողջապահության համաթիվը հաստատվել է 59․5 բալ մակարդակում։ Մյուս երկրներում պատկերը հետևյալն է․

• Թուրքիա – 71․3 բալ (առաջին տեղ)
• Ռուսաստան – 61․6 բալ
• Ղազախստան – 60․7 բալ
• Մոլդովա – 52․2 բալ
• Բելառուս – 49․6 բալ
• Ադրբեջան – 49 բալ

Համաշխարհային համեմատության մեջ առողջապահության ամենաբարձր մակարդակ արձանագրել է Թայվանը՝ 87․1 բալ արդյունքով։

Իսկ ամենացածր ցուցանիշը գրանցվել է Սիրիայում՝ 35․4 բալ։

Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին Telegram-ում