julbaz.mediamonitoring.am

Կենսաբազմազանության մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի Կողմերի համաժողովի 17-րդ նստաշրջանը (COP 17-ը) տեղի կունենա Երեւանում, 2026 թվականի հոկտեմբերի 19-30-ը: Համաժողովի հիմնական կենտրոնը լինելու է Երեւանի «Մերիդիան» էքսպո կենտրոնը, որը բաժանվելու է երկու գլխավոր գոտիների`Կապույտ գոտի (Blue Zone) – «Մերիդիան» էքսպո կենտրոնում (Ոսկերիչների փողոց 1), որտեղ կանցկացվեն պաշտոնական բանակցությունները, լիագումար նիստերը, նախարարական հանդիպումներն ու մամուլի ասուլիսները: Այստեղ մուտքը խիստ սահմանափակ է՝ միայն ՄԱԿ-ի կողմից հավատարմագրված պատվիրակների, պաշտոնական անձանց եւ մեդիայի համար: Եվ Կանաչ գոտի (Green Zone), որը նախատեսված է հանրային միջոցառումների, հասարակական կազմակերպությունների, գիտնականների, երիտասարդական նախաձեռնությունների եւ ցուցահանդեսների համար: Այն ծառայելու է որպես բաց հարթակ՝ կենսաբազմազանության պահպանմանն ուղղված գլոբալ երկխոսության համար: Ճանապարհի այն հատվածը, որը միացնում է Հաղթանակի կամուրջն Արշակունյաց պողոտային, շուտով ՀՀ իշխանությունները պաշտոնապես անվանակոչելու են COP 17-ի փողոց, քանի որ այս ճանապարհով են անցնելու համաժողովի տրանսպորտային հոսքերը:

COP 17-ի պատճառով իշխանությունը որոշել է Երեւանի կենտրոնի մի շարք փողոցներում երթեւեկությունը սահմանափակել, ինչպես նաեւ՝ դադարեցնել մայրաքաղաքի դպրոցների աշխատանքը: ԿԳՄՍ նախարարության որոշման համաձայն՝ COP 17 համաժողովի պատճառով Երեւանի դպրոցներում դասերը կդադարեցվեն մեկ շաբաթով: Դրա փոխարեն սեպտեմբերի 15-ից սկսած՝ 5 շաբաթ շարունակ, մայրաքաղաքի դպրոցները կաշխատեն շաբաթական 6 օր:

Բայց արդյոք անհրաժե՞շտ էր եւ պարտադիր Երեւանի բոլոր դպրոցներում մեկշաբաթյա լրացուցիչ արձակուրդը եւ ուսումնական գրաֆիկի փոփոխությունը: Այս հարցն ուղղեցինք կրթության փորձագետ Ատոմ Մխիթարյանին։
Նա ասաց. «Այսպիսի բան մեկ էլ Ադրբեջանում եղավ, ինչքան էլ պատահական չէ, Ադրբեջանում անցած տարի COP 29-ը եղավ, եւ նրանք ոչ միայն դասերը հետաձգեցին, այլեւ խորհուրդ տվեցին ժողովրդին՝ առհասարակ քաղաքում չմնալ։ Ուրեմն Հայաստանը, հետեւելով Ադրբեջանի օրինակին, ստորադասում է իր կրթությունը եւ կրթական համակարգը ինչ-որ ցուցադրական միջոցառումների եւ ըստ էության ստիպում, որ դպրոցները 5 շաբաթ շարունակ վեցօրյա դասեր կազմակերպեն: Դրա էֆեկտիվության մասին, իհարկե, բոլորը գիտեն, որ դա արդյունավետ չէ, այսինքն՝ կրթության որակն ավելի վատացնեն, իջեցնեն, ցույց տան, որ Հայաստանը հյուրընկալում է ինչ-որ միջազգային միջոցառում։ Կարծում եմ՝ առանց դրա էլ կարելի էր անել, ինչի՞ն է խանգարում դպրոցների աշխատանքը՝ ինչ-որ միջազգային միջոցառման ժամանակ»։

«Այդպես որ լինի, ուրեմն մեծ միջոցառումները, որ կազմակերպվում են եվրոպական մայրաքաղաքում, նշանակում է՝ այդտեղ ընդհանրապես դասեր չպե՞տք է անեն․ Փարիզում, Լոնդոնում ամեն օր մեծ միջոցառումներ կան, եւ աշխարհի տարբեր երկրների ղեկավարներ են այցելում։ Դա արդյոք ենթադրո՞ւմ է, որ դպրոցներում դասերը պետք է դադարեն։ Ոչ, իհարկե»,- նշում է Մխիթարյանը։

Մանավանդ՝ միջոցառումը կայանալու է Երեւանի կենտրոնում, այսինքն` Երեւանի բոլոր դպրոցների դասապրոցեսը խաթարելու իմաստ չկրա: «Ինչ-որ մեկի այցելությունն ավելի կարեւո՞ր է, քան մեկ երեխայի կրթության իրավունքը. ոչ, իհարկե։ Դասեր չանեն, որ քաղաքը տան ինչ-որ օտարերկրացիների։ Անընդունելի է։ Դասերը պետք է կազմակերպվեն այնպես, ինչպես նախատեսված էր։ Թող նրանք մեզ հարմարվեն` այսպես ասեմ»,- նշեց մեր զրուցակիցը։

Շուշան Սարիկյան

Հասարակությանն առաջնորդելու, հանրային խնդիրների լուծման ալգորիթմներ գտնելու, բանաձեւեր առաջարկելու առաքելությունը պատկանում է տվյալ հասարակության էլիտային: Այդ էլիտայից են ձեւավորվում երկրի կառավարությունը` իշխանությունը եւ ընդդիմադիր դաշտը: Այս երկու հակադիր ճամբարների մրցակցության արդյունքում է ժողովուրդն ընտրում տվյալ պահին պետությունը կառավարող, հանրային կյանքը կազմակերպող մարդկանց: Հաղթող ուժն իշխանություն է ձեւավորում, պարտված ուժերը փորձում են հաջորդ ընտրություններին ռեւանշի գնալ եւ իշխանության գալ` այդ ընթացքում բացահայտելով գործող իշխանությունների թերությունները, արատները եւ ապացուցելով, որ իրենք ավելի լավ կկառավարեին երկիրը: Ահա՝ դեմոկրատական երկրների քաղաքական կյանքի ու քաղաքական պայքարի սխեման` պարզեցված նկարագրությամբ:

Հիմա պատկերացրեք մի ժողովուրդ, մի երկիր, որտեղ իշխանությունը` կառավարող ուժը վատն է, շատ վատը: Բայց վատն է նաեւ ընդդիմությունը, որը ձգտում է գալ իշխանության: Պատկերացրեք մի իրավիճակ, երբ քաղաքական պայքարն այնքան է վարկաբեկվել, եւ քաղաքականություն մտնելն այնքան մերժելի է դարձել, որ հանրության սերուցքը, մտածող, գրագետ մարդիկ, աշխատունակ եւ ինչ-որ բան փոխելու ընդունակ զանգվածը դուրս են մնացել իշխանություն-ընդդիմություն պայքարից: Ու ստացվել է այնպես, որ հասարակությունն ավելի որակյալ է, քան իր քաղաքական դաշտն ու իր իշխանությունը, որոնք պետք է երկիրն առաջ տանեին, պետությունը զարգացնեին կամ գոնե պետության ու ազգի գլխին փորձանքներ չբերեին:

Պատկերացրեք մի իրավիճակ, երբ բարոյականության ցածր նշաձող ունեցող, ամեն ինչի ունակ, հայրենիքի համար ոչ շատ սրտացավ մարդիկ են հայտնվել իշխանության բարձր օղակներում եւ նույնիսկ` ընդդիմության մեջ, իսկ բարոյական, հայրենասեր, աշխատասեր ու գրագետ մարդիկ քաղաքականությունից, պետության կառավարումից դուրս են մնացել, հայտնվել են դիտորդի կարգավիճակում եւ անզորությունից ատամներն են կրճտացնում` տեսնելով, թե ուր է գլորվում մեր երկիրը, եւ մեզ ուր են տանում այս ապաշնորհ քաղաքական ուժերը:

Կարելի է, իհարկե, խորհուրդ տալ մարդկանց` մի խուսափեք քաղաքականություն մտնելուց, չէ՞ որ միայն քաղաքական գործունեությամբ է հնարավոր ինչ-որ բան փոխել երկրում, բայց դատարկ կոչերից ոչ մի օգուտ չկա` մեր քաղաքական դաշտում անասելի հրմշտոց է, անբարո մրցակցություն, իրար տակ փորելու, իրար վրա «բոչկա գլորելու», ամեն գնով վեր բարձրանալու մրցապայքար, որտեղ արժանապատվություն ունեցող, սեփական գիտելիքներով իրենց պահող, գրագետ մարդիկ տեղ չունեն:

Գեղարքունիքի մարզի Գեղամասար համայնքի նախկին ղեկավար Հակոբ Ավետյանը, որը 2021թ. ընտրություններին աջակցում էր Ռոբերտ Քոչարյանի թիմին եւ ակտիվ քննադատում էր իշխանություններին, ճամբարափոխ է եղել եւ հունիսի 7-ի ընտրություններին Սոթք համայնքում լծվել իշխանության օգտին ձայներ հավաքելու գործին։ Տեղեկացանք, որ հոկտեմբերի 25-ին Վարդենիս խոշորացված համայնքում համայնքի ղեկավարի հերթական ընտրություններն են նշանակված, եւ Հակոբ Ավետյանն այս ընտրություններին կրկին ՔՊ-ի օգտին է աշխատելու, եւ չի բացառվում, որ իր թեկնածությունը եւս առաջադրի:

Հակոբ Ավետյանին հարցրինք՝ իր թեկնածությունն առաջադրելո՞ւ է աշնանը կայանալիք ՏԻՄ ընտրություններին։ «Չէ, հաստատ՝ չէ: Քաղաքական դաշտ չեմ ուզում մտնել: Նամանավանդ՝ ընտրությունների ժամանակ իմ մոտ բերքահավաք է լինելու, ես իմ բերքահավաքով կզբաղվեմ»:

– Պարոն Ավետյան, հունիսի 7-ին Սոթքում՝ ընտրությունների ժամանակ, փորձում էիք հարյուրավոր զինվոր ներս տանել ընտրատեղամաս, որ ՔՊ-ի օգտին քվեարկեին: ՔՊ-ն Ձեր արարքի դիմաց կարծես թե վարձահատույց չեղավ` պաշտոն չստացաք: Ակնկալիք ունեի՞ք ՔՊ-ից, որ այդպես լծվել էիք ՔՊ-ին սատարելու գործին:
– Եթե ինձանով հետաքրքրվեք, կզգաք, որ ես բոշա մարդ չեմ, որ ինչ- որ բանի դիմաց ինչ-որ գործողություն անեմ, բացառապես: Եթե ես որոշում եմ, որ այդպես է պետք, ես անում եմ: Նույնիսկ եթե ինձ որեւէ բան առաջարկեն, ես ինձ վատ կզգամ, դա կդառնա, որ փողով ծառայություն եմ անում: Ես իմ տնտեսությունն ունեմ, ես կարում եմ գումար վաստակել: Ասեմ՝ ինձ առաջարկել են պաշտոն, եւ ես հրաժարվել եմ, ասել եմ, որ կաբինետային գործ չեմ ուզում:

– Հունիսի 7-ի ընտրություններից հետո՞ են առաջարկել:

– Հարցրել են, ասել են՝ ի՞նչ կուզես, ասել եմ՝ ոչ մի կաբինետային գործ, ես որեւէ ակնկալիքով չեմ արել, ինձ ճանաչողներն էլ այդ հարցում վստահ են:

– Ամեն ընտրություններին մի նոր կուսակցության եք սատարում, ՏԻՄ ընտրություններին հնարավո՞ր է «Ուժեղ Հայաստանին» սատարեք, եթե նա թեկնածու ունենա:

– Ես ոչ մեկի հանդեպ ո՛չ պարտավորվածություն ունեմ, որ ասեմ՝ ստիպված գնացել եմ այդ քայլին: Բայց իմ մոտ կա սկզբունք, երբեւիցե մեկի մոտ էն կարգավիճակի մեջ ինձ չեմ պահում, որ ասեմ՝ իր հանդեպ պարտական եմ: Ես միշտ ազատ կողմնորոշվելու իմ դիրքը պահում եմ, զգում եմ, որ այդ պահին ճիշտը դա է՝ անում եմ: Պատերազմից հետո ես մտածեցի, որ դրանով գնում ենք երկիր փրկելու: Եթե տեղյակ չեք, ես Փաշինյանի հետ շատ մտերիմ հարաբերություններ եմ ունեցել մինչեւ 2021 թիվը, բայց 21 թվին այս ամենի վրա խաչ քաշեցի եւ ասեցի, որ ես գտնում եմ, որ մեզ լավ բանի չի տանում, մենք պետք է լրիվ ուրիշ կուրս ընդունենք, գնում ենք երկիր փրկելու: Այստեղ շահի հարց չի: Եթե ես ուզենայի պատգամավոր լինել կամ ցանկացած բարձր դիրք, մեկից մեկ էր, որ ասեի՝ պարոն վարչապետ, ուզում եմ այդ պաշտոնը ունենալ, հաստատ՝ դա կունենայի: Ես աջակցելու եմ ՔՊ-ին առանց որեւէ ակնկալիքի: Ընտրություններից հետո էլ շատ մարդիկ մտածում էին, որ դա անում եմ ինչ-որ պաշտոն զբաղեցնելու համար, բայց հունիսի 8-ից հետո ես զբաղվում եմ իմ դաշտերով:

– Նշեցիք, որ 2021-ին սատարել եք Ռոբերտ Քոչարյանին, որ երկիրը փրկվի: Հիմա մեր երկիրը փրկելու կարիք չունի՞, թե՞ արդեն փրկվել է:

– Այս երկիրը փրկելու համար այնքան անելիքներ կան, էնպես չի, որ մի հատ գործողություն արեցիր եւ ասեցիր՝ երկիրը փրկվեց, եւ մենք դրախտում ենք ապրում: Ամեն օր խնդիրը կա, ամեն օր խնդրի դեմ պայքար պետք ա լինի, ու էնպես չի, որ ես աշխարհի փրկիչն եմ, բայց ես իմ տեսակետն ունեմ: Որը գտնում եմ` ճիշտ է, դրան աջակցած լինեմ: Իմ հնարավորություններն ու տեսակետները օգտագործում եմ իմ սկզբունքների հիման վրա: